Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVR

Monizm Boga: Dalsza odpowiedź Beacie Polanowskiej-Sygulskiej

Dr Henry Hardy

Uniwersytet Oksfordzki

Abstrakt w języku polskim: W sporze z Beatą Polanowską-Sygulską (BP-S) kładę nacisk na niezgodność między pluralizmem światopoglądowym a wiarą w monistyczny, uniwersalistyczny system wartości żywiony przez religie globalne, zauważając, że zarówno Bóg Ojciec jak i Bóg Syn byli obaj monistami. Podnoszę, że moja pozycja jest wyrażona w Isaiaha Berlina odrzuceniu unikalnej prawdziwości jakiegokolwiek wyczerpującego poglądu, oraz, że tak Berlin jak i BP-S mylą tolerancję z akceptacją. Odrzucam zarzut, że moja pozycja jest monistyczna, oraz, że nie poświęcam należytej uwagi konfliktom wewnątrz wartości jednostkowych, które mogą być postrzegane jako konflikty między różnymi wartościami.

Słowa kluczowe: Bóg, monizm, pluralizm, religia, Isaiah Berlin

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(24)/2020, s. 130-132.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.3.130

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 497

Pluralizm i religia raz jeszcze. Odpowiedź Henry’emu Hardy’emu

Prof. dr hab. Beata Polanowska-Sygulska

Uniwersytet Jagielloński

Abstrakt w języku polskim: Artykuł jest kontynuacją dyskusji, jaka rozwinęła się w 2019 roku na łamach AFPiFS między Henrym Hardym i mną po opublikowaniu przygotowanej przeze mnie recenzji książki Hardy’ego In Search of Isaiah Berlin: A Literary Adventure (2018). W komentarzu do odpowiedzi Hardy’ego ustosunkowuję się do kluczowego przedmiotu naszego sporu, to jest do relacji między pluralizmem wartości i uniwersalistycznymi religiami. Hardy utrzymuje, że pluralizm z zasady podważa tego rodzaju religie, ja zaś nie podzielam tego stanowiska i argumentuję za możliwością zharmonizowania optyki pluralistycznej z perspektywą religijną. Podejmuję ponadto wątek konfliktów, do których niekiedy dochodzi w obrębie poszczególnych wartości. Tym samym powracam do wysuniętego w mojej niegdysiejszej recenzji zarzutu dotyczącego niedostatecznej wagi, jaką Hardy przypisał w swej książce tego typu konfliktom. Podtrzymuję swoją obiekcję, eksponując doniosłe konsekwencje kolizji wewnątrz wartości.

Słowa kluczowe: pluralizm wartości, uniwersalistyczne religie, pluralizm religijny, konflikty w obrębie wartości

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(24)/2020, s. 127-129.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.3.127

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 609

Sprawa Bruce’a Lee: prawo własności intelektualnej vs. wolny dostęp do kultury i ochrona interesu publicznego

Dr Magdalena Łągiewska, prof. dr hab. Kamil Zeidler

Uniwersytet Gdański

Abstrakt w języku polskim: Artykuł zawiera analizę kazusu Bruce’a Lee przedstawiając ostatnie i zarazem przecierające nowe szlaki mechanizmy ochrony prawa własności intelektualnej na terytorium Chińskiej Republiki Ludowej. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na prawo znaków towarowych, jak również nowe spojrzenie na naruszenie praw osobistych, w szczególności prawa do wizerunku w znakach towarowych. Nasuwa się zatem pytanie, jakie czynności prawne powinny zostać podjęte przez spadkobierców Bruce’a Lee, aby chronić ich prawa. Co więcej, w artykule porusza jest również kwestia interesu publicznego w prawie znaków towarowych, a także autorzy poszukują odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób zrównoważyć prawa prywatnych właścicieli z interesem publicznym. W celu przedstawienia hipotetycznych scenariuszy, artykuł w pierwszej kolejności odnosi się do samego kazusu oraz nowelizacji prawa znaków towarowych w Chinach, w dalszej zaś części do rozważań na temat Bruce’a Lee jako elementu składowego kultury współczesnej, należącej do całej ludzkości. Celem niniejszego artykułu jest więc znalezienie rozwiązania dla trudnych przypadków, w których celem staje się pogodzenie mechanizmów ochrony praw własności intelektualnej ze wspólnym dziedzictwem kultury.

Słowa kluczowe: sprawa Bruce’a Lee, naruszenie prawa własności intelektualnej, prawo znaków towarowych, prawo chińskie, interes publiczny, dziedzictwo kultury

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(24)/2020, s. 79-92.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.3.79

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 569

Interes publiczny a dostęp do prawa. Analiza liminalna

Dr Jan Winczorek

Uniwersytet Warszawski

Abstrakt w języku polskim: Artykuł stawia tezę że między dostępem do prawa i interesem publicznym istnieje sprzeczność. Twierdzenie to uzasadnia przeprowadzając przegląd wybranych argumentów na rzecz dostępu do prawa I odnosząc się do danych empirycznych. Następnie interpretuje sprzeczność przy użyciu socjologicznej teorii prawa, pozwalającej na wskazanie strukturalnych przyczyn tej sprzeczności. Aby pogodzić dostęp do prawa z interesem publicznym, system prawny musi wytworzyć semantykę pozwalającą na lepsze pojmowanie warunków inkluzji społecznej. W szczególności, system prawny powinien w końcu odrzucić przednowoczesną koncepcję dostępu do prawa, zorientowaną na dobroczynność, być w stanie odnieść się do dostępu do prawa jako całości I podejmować kwestię warunków inkluzji prawnej. Jeśli to się nie stanie, konflikt między obydwiema wartościami będzie się reprodukował. Ujęcie dostępu do prawa zaproponowane przez Cappellettiego et al w latach 70 XX wieku jest dobrym punktem wyjścia, ale jest dalece niewystarczające…

Słowa kluczowe: wolności i prawa człowieka i obywatela, wolność zgromadzeń

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(24)/2020, s. 24-40.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.3.24

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 550

Zmiany w ustawie o zgromadzeniach w kontekście konstytucyjnej wolności zgromadzeń

Prof. UR dr hab. Beata Stępień-Załucka

Uniwersytet Rzeszowski

Abstrakt w języku polskim: Artykuł 57 Konstytucji RP nakreśla jedną z podstawowych wolności politycznych człowieka i obywatela – wolność zgromadzeń. Obecnie w Polsce wolność ta jest przedmiotem nowelizacji przepisów konkretyzujących ją, zawartych w ustawie o zgromadzeniach. Wprowadzone zmiany, ze względu na swój charakter, budzą wątpliwości o charakterze zarówno teoretycznym, prawnym, jak i praktycznym. To zaś przede wszystkim na tle ich prawnego prowadzone będą rozważania tej wypowiedzi.

Słowa kluczowe: wolności i prawa człowieka i obywatela, wolność zgromadzeń

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(24)/2020, s. 105-117.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.3.105

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 495

Czy “interes publiczny” jest kategorią pojęciową współczesnego polskiego prawa karnego procesowego?

Prof. dr hab. Hanna Paluszkiewicz

Uniwersytet Zielonogórski

Abstrakt w języku polskim: Celem opracowania jest zwrócenie uwagi na kategorię pojęciową określaną mianem „interesu publicznego” na gruncie współczesnego prawa karnego procesowego. Określenie „interes publiczny” jest traktowane jako zwrot niedookreślony pełniący rolę klauzuli generalnej, mającej za zadanie „uelastycznienie” tekstu prawnego poprzez odesłanie do poza systemowego zespołu wartości. W Kodeksie postępowania karnego nie wykorzystuje się takiego zwrotu niedookreślonego, choć używa wielu innych klauzul generalnych, w tym klauzuli „interesu społecznego”. Analiza przypadków użycia w ustawie karnoprocesowej klauzuli interesu społecznego wskazuje, że w istocie nie można utożsamiać obu tych kategorii pojęciowych, nie powinny być one używane zamiennie i nie stanowią one terminów synonimicznych. Zwrot „interes publiczny” choć nie jest terminem ustawowym na gruncie Kodeksu postępowania karnego, wyraża wartości takie jak poszanowanie prawa, praworządność, a poprzez odpowiednie ukształtowanie modelu procesu karnego i zapewnienie w nim udziału podmiotów pełniących rolę rzeczników tego interesu wartości te są – przynajmniej potencjalnie – chronione. Prokuratorzy jako rzecznicy interesu publicznego dla właściwego wypełnienia ciążącego na nich obowiązku strzeżenia prawomocności, powinni zachować niezależność organizacyjną i bezstronność procesową.

Słowa kluczowe: prawo karne procesowe, klauzula generalna, interes publiczny, rzecznik interesu publicznego, rzecznik interesu społecznego, prokurator

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(24)/2020, s. 93-104.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.3.93

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 494

Interes publiczny i interes społeczeństwa w działalności dziennikarskiej

Dr Dobrochna Ossowska-Salamonowicz

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Abstrakt w języku polskim: Wolność prasy to jeden z najlepszych sposobów ujawniania i kształtowania opinii publicznej o ideach i postawach przywódców politycznych, osób publicznych czy ludzi pełniących funkcje publiczne. Wolność prasy to również możliwość prezentowania zjawisk nagannych, takich jak: korupcja, oszustwa, przestępstwa czy nepotyzm. Podejmowanie przez prasę tego rodzaju tematów może powodować u dziennikarza dylematy. Czyj interes powinien reprezentować przede wszystkim: interes społeczeństwa czy interes państwa? Co jest ważniejsze: prawo do prywatności czy prawo dostępu do informacji?

Słowa kluczowe: interes państwa, wolność prasy, obowiązek służenia społeczeństwu, dziennikarz

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(24)/2020, s. 118-126.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.3.118

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 454

Poprawa zdrowia publicznego w skali globalnej: reagowanie na względy interesu publicznego w prawie własności intelektualnej

Prof. UG dr hab. Maciej Barczewski, prof. UG dr hab. Sebastian Sykuna

Uniwersytet Gdański

Abstrakt w języku polskim: Na przestrzeni ostatnich lat Rada WTO ds. Handlowych aspektów praw własności intelektualnej dostrzegła rosnące zaniepokojenie brakiem równowagi między ochroną własności intelektualnej a ochroną interesu publicznego. W szczególności odnosi się to do praw z patentów, które bez odpowiednich wyjątków i ograniczeń ochrony służą przede wszystkim ochronie korporacyjnych interesów przemysłu farmaceutycznego. Jednym z podstawowych środków, które mogą przyczynić się do zwiększenia zdolności reagowania na względy interesu publicznego przy określaniu granic ochrony własności intelektualnej determinujących dostęp do leków, jest możliwie szerokie stosowanie licencji przymusowych. Kolejnym możliwym do wykorzystania instrumentem jest proces interpretacji i implementacji Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS). Wspomniany proces winien bowiem służyć nie tylko wyjaśnieniu znaczenia postanowień lub określeniu intencji stron tego traktatu, ale również zmierzać do pogodzenia przyświecających mu konkurencyjnych celów i założeń. Potrzeba interpretacji i wdrażania postanowień Porozumienia TRIPS w sposób chroniący interes publiczny potwierdza obowiązek działania „w sposób sprzyjający dobru społecznemu i gospodarczemu”, o którym mowa w art. 7 Porozumienia. Ponadto art. 8 pozwala na przyjęcie „środków niezbędnych do ochrony zdrowia publicznego i żywienia oraz promowania interesu publicznego w sektorach o zasadniczym znaczeniu dla ich rozwoju społeczno-gospodarczego i technologicznego”. Dlatego w kontekście problemu dostępu do leków wymaga podkreślenia istotna rola praw człowieka jako instrumentu zapobiegania nadużywaniu praw własności intelektualnej i przywracania ich równowagi, z uwzględnieniem interesów zarówno beneficjentów ochrony, jak i ogółu społeczeństwa.

Słowa kluczowe: własność intelektualna, WTO, prawa człowieka, interes publiczny, patenty, dostęp do leków, TRIPS

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(24)/2020, s. 66-78.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.3.66

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 577

Prawdy publiczne i ich prawna ochrona

Dr Mateusz Klinowski

Uniwersytet Jagielloński

Abstrakt w języku polskim: W tym artykule zajmuję się dwoma koncepcjami nowoczesnej teorii politycznej – prawdą i interesem publicznym, badając relację między nimi. Temat ten wydaje się szczególnie ważny w kontekście obserwowalnego kryzysu demokracji liberalnej i rozpowszechnienia się zjawisk dezinformacji i fake news. Argumentuję za tezą o potrzebie tworzenia publicznego systemu obronnego, zaprojektowanego by chronić logiczny status wypowiedzi ważnych dla społeczeństwa. Posługując się kategorią interesu publicznego jako narzędziem do analizy, przedstawiam jak taki system mógłby w ogólności wyglądać. Sugeruję wykorzystanie istniejących już instytucji publicznych do stworzenia systemu publicznej ochrony prawdy, wspieranego przez ciało nadzorcze wzorowane na modelu ombudsmana.

Słowa kluczowe: postprawda, dezinformacja, interes publiczny, publiczna ochrona prawdy, ombudsman, rzecznik prawdy

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(24)/2020, s. 7-23.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.3.7

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 642