Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVRwww.ivr.org.pl

Wyniki wyszukiwania dla: legal form

Teoria klaryfikacyjna wykładni prawa jako teoria uzasadnienia. Perspektywa psycholingwistyczna a pozytywistyczna koncepcja wykładni prawa

Mgr Marcin Romanowicz

Uniwersytet Warszawski


Abstrakt w języku polskim: W ramach paradygmatu pozytywizmu prawniczego w polskiej teorii prawa sformułowano J. Wróblewskiego klaryfikacyjną koncepcję wykładni prawa. Przyjęcie perspektywy psycholingwistycznej dla analizy tejże teorii umożliwia wzięcie pod uwagę wiedzy o ludzkiej percepcji językowej i porównanie jej z przyjmowanym przez J. Wróblewskiego ujęciem uzyskiwania rozumienia tekstu prawnego. Tak przeprowadzony eksperyment myślowy – przejścia z poziomu teorii prawa na poziom psycholingwistyki – ujawnia „ukryte” cechy J. Wróblewskiego teorii wykładni prawa. W zakresie pytania o status tej teorii, prowadzi to do wniosku, że nie jest to ani deskryptywna, ani normatywna teoria interpretacji prawa. Jest ona możliwa do zaakceptowania jedynie jako normatywna teoria uzasadnienia decyzji interpretacyjnych w procesie stosowania prawa.
(tłumaczenie abstraktu z języka angielskiego pochodzi od redakcji)

Słowa kluczowe: Jerzy Wróblewski, klaryfikacyjna koncepcja wykładni prawa, psycholingwistyka (słowa kluczowe pochodzą od redakcji)

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(2)/2011, s. 55-74.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 720

Bibliografia:

  1. Alexy R., The Argument from Injustice. A Reply to Legal Positivism, Oxford 2002.
  2. Barankiewicz T., Inkluzywny pozytywizm prawniczy. Geneza, rozwój, główne idee, „Państwo i Prawo” 2010/1.
  3. Broekman J.M., Minimalna zawartość pozytywizmu. Pozytywizm w prawie i w teorii prawa, „Studia Prawno-Ekonomiczne”, 1987/XXXVIII.
  4. Brzeziński J., Metodologia badań psychologicznych, Warszawa 2007.
  5. Chauvin T., Stawecki T., Winczorek P., Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa 2009
  6. Choduń A., Czepita S., (red.), W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga Jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego, Szczecin 2010.
  7. Coleman J.L., Shapiro S. (red.), Oxford Handbook Of Jurisprudence And Philosophy Of Law, Oxford 2002.
  8. Dworkin R., Imperium prawa, Warszawa 2006.
  9. Dybowski K., Johna Austina filozofia prawa, Toruń 1991.
  10. Dyrda A., Argument „semantycznego ukąszenia” a teoria prawa Jerzego Wróblewskiego, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2010/1.
  11. Gizbert-Studnicki T., Dyrektywy wykładni drugiego stopnia, w: Choduń A., Czepita S., (red.), W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga Jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego, Szczecin 2010.
  12. Grabowski A., Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa, Kraków 2009.
  13. Hart H.L.A., Pojęcie prawa, Warszawa 1998.
  14. Himma K.E., Inclusive Legal Positivism, w: J.L. Coleman, S. Shapiro (red.), Oxford Handbook Of Jurisprudence And Philosophy Of Law, Oxford 2002.
  15. Holocher J., Kontekst odkrycia i kontekst uzasadnienia w świetle topicznej koncepcji prawa, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 2009/LXXX.
  16. Kurcz I., Język i komunikacja, w: Strelau J., (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, Gdańsk 2004, t. II.
  17. Kurcz I., Polkowska A., Interakcyjne i autonomiczne przetwarzanie informacji językowej na przykładzie procesu rozumienia tekstu czytanego na głos, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1990
  18. Lakatos I., The methodology of scientific research programmes, Nowy Jork 1978.
  19. Lang W., Wróblewski J., Zawadzki S., Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986.
  20. Lang W., Wróblewski J., Zawadzki S., Teoria państwa i prawa, Warszawa 1979.
  21. Lindsay P.H., Norman D.A., Procesy przetwarzania informacji u człowieka. Wprowadzenie do psychologii, Warszawa 1984.
  22. Marmor A., Between Authority and Interpretation, Oxford 2009.
  23. Mastalski R., Prawo podatkowe, Warszawa 2001.
  24. Mayenowa M.R. (red.), Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka, Wrocław 1974.
  25. Mayenowa M.R., Struktura języka w: Mayenowa M.R. (red.), Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka, Wrocław 1974.
  26. Morawski L, Pozytywizm „twardy”, pozytywizm „miękki” i pozytywizm martwy, „Ius et Lex” 2003/1.
  27. Morawski L., Zasady wykładni prawa, Toruń 2006
  28. Neisser U., Cognitive Psychology, Nowy Jork 1967.
  29. Opałek K., Wróblewski J., Pozytywizm prawniczy, „Państwo i Prawo” 1954/1.
  30. Pietrzykowski T, „Miękki pozytywizm” i spór o regułę uznania, w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2000.
  31. Płeszka K., Gizbert-Studnicki T., Dwa ujęcia wykładni. Próba konfrontacji, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Nauk Politycznych”, z. 20, Kraków 1982
  32. Płeszka K., Reguły preferencji w prawniczych rozumowaniach interpretacyjnych w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2003
  33. Popper K., Logika odkrycia naukowego, Warszawa 2006.
  34. Raz J., Incorporation by Law, w: A. Marmor, Between Authority and Interpretation, Oxford 2009.
  35. Romanowicz M., Przełomowe pytanie: cóż to jest nauka? w: „Sylwestrowe Warsztaty Naukowe”, Warszawa 2008.
  36. Romanowicz M., Wykładnia prawa w polskiej myśli prawnej – spór kluczowych teorii i próba opisu zjawiska, „Przegląd Prawniczy Uniwersytetu Warszawskiego” 2010/1–2
  37. Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2000.
  38. Strelau J., (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, Gdańsk 2004, t. II.
  39. Such J., Szcześniak M., Filozofia nauki, Poznań 1997.
  40. Taylor J.R., Gramatyka kognitywna, Kraków 2007.
  41. Woleński J., Logiczne problemy wykładni prawa, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Prawnicze”, z. 56, Kraków 1972.
  42. Woleński J., Wstęp, w: Hart H.L.A., Pojęcie prawa, Warszawa 1998.
  43. Wróblewski J., Poziomy uzasadnienia decyzji prawnej, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 1988/XL
  44. Wróblewski J., Problems Related to the One Right Answer Thesis, „Ratio Juris” 1989/3
  45. Wróblewski J., Rozumienie prawa i jego wykładnia, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1990.
  46. Wróblewski J., Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego, Warszawa 1959.
  47. Zieliński M., Bogucki O., Choduń A., Czepita S., Kanarek B., Municzewski A., Zintegrowanie polskich koncepcji wykładni prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2009/4.
  48. Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002

Prawo, ekonomia, ludzkie działanie. Dyskusja nad zastosowaniem ekonomii behawioralnej do analizy prawa

Mgr Magdalena Małecka

Polska Akademia Nauk


Abstrakt w języku polskim: Od samego początku jego rozwoju, ambicją i celem ekonomicznego podejścia do prawa było i jest wprowadzenie do badań nad prawem ścisłych rygorów naukowych. W neoklasycznym podejściu do ekonomicznej analizy prawa zakłada się, że racjonalność podmiotów działających w kontekstach prawnych może zostać scharakteryzowana w taki sam sposób jak racjonalność homines economici. Ekonomia behawioralna i próby jej zastosowania do analizy prawa doprowadziły jednak do krytycznej rewizji osiągnięć podejścia neoklasycznego. Krytyka ta oparta była na interpretacji wyników eksperymentów testujących hipotezy wyprowadzane z neoklasycznych teorii. Wyniki przeprowadzonych eksperymentów pozwalają sformułować wniosek, że w wielu (prawnych) kontekstach ludzie zachowują się niezgodnie z przewidywaniami neoklasycznych modeli. Zwolennicy behawioralnej ekonomicznej analizy prawa twierdzą, że teorie neoklasyczne oparte są na tak wysoce nierealistycznych założeniach, że w wielu sytuacjach nie umożliwiają przewidzenia ludzkiego zachowania. Wyróżniam i analizuję trzy rodzaje zagadnień, których dotyczy powyższa dyskusja, a mianowicie: zagadnienia metodologiczne, filozoficzne oraz normatywne. Formułuję też uwagi krytyczne na temat argumentów podnoszonych w dyskusji, a w zakończeniu artykułu wspominam o stopniu realizacji postulatu „unaukowienia” badań nad prawem oraz omawiam znaczenie tego sporu dla możliwości uzasadnienia zastosowania teorii ekonomicznych do badań nad prawem.

Słowa kluczowe: behawioralna ekonomiczna analiza prawa, naukowe badanie prawa, teoria prawa, zagadnienia normatywne i metodologiczne

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(2)/2011, s. 15-28.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 513

Bibliografia:

  1. Arlen J., Comment: The future of behavioral economic analysis of law, “Vanderbilt Law Review” 1998/51.
  2. Bar-Gill O., The behavioral economics of consumer contracts, “Minnesota Law Review” 2007–2008/92.
  3. Blaug M., Metodologia ekonomii, Warszawa 1995.
  4. Faure M., van den Bergh R., Essays in law and economics, Antwerpen 1989.
  5. Friedman M., Essays in Positive Economics, Chicago 1953
  6. Friedman M., Essay on the Methodology of Positive Economics w: Friedman M., Essays in Positive Economics, Chicago 1953.
  7. Gigerenzer G., Adaptive thinking. Rationality in the real world, New York 2000.
  8. Guthrie Ch., Framing Frivolous Litigation: A Psychological Theory, “The University of Chicago Law Review” 2000/67.
  9. Issacharoff S., Can there be a behavioral law and economics?, “Vanderbilt Law Review” 1998/51.
  10. Jolls Ch., Sunstein C., Thaler R., A behavioral approach to law and economics, “Stanford Law Review” 1998/5.
  11. Jolls Ch., Sunstein C., Thaler R. , Theories and tropes: A reply to Posner and Kelman, “Stanford Law Review” 1997–1998/50.
  12. Kahneman D., Knetsch J.L., Thaler R., The Endowment Effects, Loss Aversion and Status Quo Bias, “Journal of Economic Perspectives” 1991/5.
  13. Langevoort D.C., Organized Illusions: A Behavioral Theory of Why Corporations Mislead Stock Market Investors (and Cause Other Social Harms), “University of Pennsylvania Law Review” 1997–1998/146.
  14. Meier S., Sprenger Ch., Impatience and Credit Behavior: Evidence from a Field Experiment, Fed. Reserve Bank of Boston, Working Paper No. 07–03, 2007.
  15. Nowak L., Wstęp do idealizacyjnej teorii nauki, Warszawa 1977.
  16. Posner R., Frontiers of Legal Theory, Cambridge (Mass.)-London 2001.
  17. Rabin M., Incorporating Fairness into Game Theory and Economics, “American Economic Review” 1993/83.
  18. Rachlinski J.J., A Positive Psychological Theory of Judging in Hindsight, “The University of Chicago Law Review” 1998/2.
  19. Simon H., Models of bounded rationality, MIT Press 1982.
  20. Tversky A., Kahneman D., Prospect theory: an analysis of decision under risk, „Econometrica” 1979/47.
  21. Ulen T., The growing pains of behavioral law and economics, “Vanderbilt Law Review” 1998/51.

Postpozytywizm na tropie Świętego Graala? Odpowiedź na krytykę Tomasza Pietrzykowskiego

Dr Andrzej Grabowski

Uniwersytet Jagielloński


Język tekstu: polski

Opublikowano: Numer 1(1)/2010, s. 78-90.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 499

Bibliografia:

  1. Bulygin E., Time and Validity, w: Martino A.A. (red.), Deontic Logic, Computational Linguistic and Legal Information Systems, Amsterdam-New York-Oxford 1982.
  2. Gizbert-Studnicki T., Ujęcie instytucjonalne w teorii prawa, w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2001.
  3. Grabowski A., Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa, Kraków 2009.
  4. Holocher J., „Pogląd dominujący“ jako figura argumentacyjna. Aspekt teoretyczno- i dogmatycznoprawny, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego – Zeszyty Prawnicze Towarzystwa Biblioteki Słuchaczów Prawa“ 2009/16.
  5. Kelsen H., Reine Rechtslehre, Wyd. II, Wien 1960.
  6. Kotarbińska J., Definicja, w: Kotarbińska J., Z zagadnień teorii nauki i teorii języka, Warszawa 1990.
  7. Kotarbińska J., Z zagadnień teorii nauki i teorii języka, Warszawa 1990.
  8. Lang W., Obowiązywanie prawa, Warszawa 1962.
  9. MacCormick N., Institutions of Law. An Essay in Legal Theory, Oxford 2007.
  10. MacCormick N., Law as Institutional Fact, w: MacCormick N., Weinberger O., An Institutional Theory of Law. New Approaches to Legal Positivism, Dordrecht-London-Lancaster-Tokyo 1986.
  11. MacCormick N., Weinberger O., An Institutional Theory of Law. New Approaches to Legal Positivism, Dordrecht-London-Lancaster-Tokyo 1986.
  12. Martino A.A. (red.), Deontic Logic, Computational Linguistic and Legal Information Systems, Amsterdam-New York-Oxford 1982.
  13. Neumann U. , Problem obowiązywania prawa, „Państwo i Prawo“ 2007/7.
  14. Pietrzykowski T., Czym jest postpozytywizm prawniczy?, „Radca Prawny“ 2009/12.
  15. Ross A., Tû-Tû, „Harvard Law Review“ 1957/70.
  16. Smolak M., Prawo, fakt, instytucja. Koncepcje teoretycznoprawne Prawniczego Pozytywizmu Instytucjonalnego, Poznań 1998.
  17. Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2001.
  18. Wolter W., Lipczyńska M., Elementy logiki. Wykład dla prawników, Warszawa–Wrocław 1980.
  19. Zieliński M., Derywacyjna koncepcja wykładni jako koncepcja zintegrowana, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny
    i Socjologiczny“ 2006/3.
  20. Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002.
  21. Zieliński M., Bogucki O., Choduń A., Czepita S., Kanarek B., Municzewski A., Zintegrowanie polskich koncepcji wykładni prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny“ 2009/4.
  22. Ziembiński Z., Przepis prawny a norma prawna, „Ruch Prawniczy i Ekonomiczny“ 1960/1.

Koherencyjny model rozumowań prawniczych

Dr Michał Araszkiewicz

Uniwersytet Jagielloński


Abstrakt w języku polskim: Celem artykułu jest prezentacja modelu rozumowań prawniczych opartego na pojęciu koherencji (spójności) wypracowanym przez nauki kognitywne. Mówiąc dokładniej, model ten, określany dalej jako koherencyjny MRP (Model Rozumowania Prawniczego), jest bazowany na teorii koherencji wypracowanej przez Paula Thagarda. Zdaniem autora koherencyjny MRP wydaje się w sposób bardzo satyfakcjonujący spełniać kryteria zazwyczaj wykorzystywane w ocenie teoretycznoprawnych modeli argumentacji. Jest on w stanie przedstawić wnioskowanie prawnicze czy to jako sieć neuronową, czy też – bardziej tradycyjnie – jako sformalizowaną grę argumentacyjną. W konsekwencji koherencyjny MRP oferuje obiecującą „trzecią drogę” wobec tradycyjnych dedukcyjnych i niededukcyjnych modeli wnioskowań prawniczych.

Słowa kluczowe: argumentacja prawnicza, koherencja, rozumowania prawnicze, spójność

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(1)/2010, s. 19-38.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 519

Bibliografia:

  1. Ajdukiewicz K., Zagadnienia i kierunki filozofii, Kęty–Warszawa 2003.
  2. Alexy R., A Theory of Legal Argumentation. The Theory of Rational Discourse as Theory of Legal Justification, Oxford 1989.
  3. Alexy R., On Balancing and Subsumption. A Structural Comparison, „Ratio Juris“ 2003/4.
  4. Alexy R., A Theory of Constitutional Rights, Oxford 2002.
  5. Alexy R., The Weight Formula, w: J. Stelmach, B. Brożek, W. Załuski (red.), Studies in the Philosophy of Law 3, Kraków 2007.
  6. Amayi A., Formal models of coherence and legal epistemology, „Artificial Intelligence and Law” 2007/15.
  7. Bechtela W., Abrahamsen A., Connectionism and the Mind. An Introduction to Paralell Processing in Networks, Cambridge 1991.
  8. Bench-Capon T., Dunne P.E., Argumentation in artificial intelligence, „Artificial Intelligence” 2007/171.
  9. BonJour L., The Structure of Empirical Knowledge, Cambridge (Mass.)-London 1985.
  10. Brożek B., Defeasibility of Legal Reasoning, Kraków 2004.
  11. Brożek B., Kilka uwag o logice norm, w: J. Stelmach (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2001.
  12. Brożek B., Rationality and Discourse. Towards a Normative Model of Applying Law, Warszawa 2007.
  13. Daniels N., Justice and Justification. Reflective Equilibrium in Theory and Practice, Cambridge 1996.
  14. Dworkin R., The Model of Rules, “University of Chicago Law Review” 1965/35.
  15. Gizbert-Studnicki T., Zasady i reguły prawne, „Państwo i Prawo” 1988/3.
  16. Grabowski A., Judicial Argumentation and Pragmatics. A Study on the Extension of the Theory of Legal Argumentation, Kraków 1999.
  17. Hage J., Reasoning with rules, Dordrecht 1997.
  18. Holyoak K., Thagard P., Mental Leaps. Analogy in Creative Thought, Cambridge-London 1995.
  19. Jørgensen J., Imperatives and Logic, „Erkenntnis“ 1937–1938/7.
  20. MacCormick N., Summers R., Interpreting Statutes. A comparative study, Dartmouth 1991.
  21. MacCormick N., Legal Reasoning and Legal Theory, Oxford 1978.
  22. Lehrer K., Theory of Knowledge, London 1990.
  23. Malinowski A., Nowak L., Problemy modelowania w teorii prawa, „Państwo i Prawo” 1972/2.
  24. Marciszewski W. (red.), Mała encyklopedia logiki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970.
  25. Płeszka K., Uzasadnianie decyzji interpretacyjnych przez ich konsekwencje, Kraków 1996.
  26. Prakken H., Logical Tools for Modelling Legal Argument. Study of Defeasible Reasoning in Law, Dordrecht 1997.
  27. Prakken H., Sartor G., A Dialectical Model of Assessing Conficting Arguments in Legal Reasoning, „Artificial Intelligence and Law” 1996/4.
  28. Putnam H., Reason, truth and history, Cambridge 1981.
  29. Rescher N., Dialectics. A Controversy-Oriented Approach to the Theory of Knowledge, Albany 1977.
  30. Rescher N., The Coherence Theory of Truth, Oxford 1973.
  31. Stelmach J., Naturalistyczny i antynaturalistyczny model teorii prawa, „Studia Prawnicze” 1984/3–4.
  32. Stelmach J., Brożek B., Metody prawnicze, Kraków 2006.
  33. Tarski A., O pojęciu wynikania logicznego, „Przegląd Filozoficzny” 1936/39.
  34. Thagard P., Ethical Coherence, „Philosophical Psychology“ 1998/4.
  35. Thagard P., Coherence in Thought and Action, Cambridge-London 2000.
  36. Thagard P., Explanatory Coherence, „Behavioral and Brain Sciences” 1989/12.
  37. Thagard P., Mind. An Introduction to Cognitive Science, Cambridge-London 2005.
  38. Thagard P., Verbeurgt K., Coherence as constraint satisfaction, „Cognitive Science“ 1998/22.
  39. Volpe G., A Minimalist Solution to Jørgensen’s Dillemma, „Ratio Juris” 1999/12.
  40. Woleński J., Epistemologia. Poznanie, prawda, wiedza, realizm, Warszawa 2005.
  41. Woleński J., Z zagadnień analitycznej filozofii prawa, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace prawnicze” 92.
  42. Wróblewski J., Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988.

 

 

On the Analytical Importance of the National Interest in Theoretical Exploration of the European Integration Process

Dr Franciszek Strzyczkowski

Uniwersytet Łódzki


Abstrakt w języku angielskim: This article seeks to elaborate the theoretical discourse on different, competing explanations of the European integration, invoking the notion of the national interest that plays an essential role in the process. Despite increasing integration, the European interest remains quite different from the sum of the national interests of all Member States, and different theories, by presenting explanations of the integration process, raise or diminish its importance. The major premise of the intergovernmental theory is that the integration progress can be analyzed as an intergovernmental regime designed to coordinate the economic and political interdependence negotiated through bargaining. This implies that Member States’ behavior reflects actions taken by their governments based on rational choice, limited only by the domestic social demands and external strategic international environment. According to intergovernmentalism this process, within which states’ preferences are shaped, is in fact the process of national interest formation. In contrast, a second school of thought on integration, affiliated with supranationalism, has a more normative ambition, providing not only a description of the role of the national interest, but also bringing the ideas of its limitation, proposing changes on the mode of European governance aimed at shaping Europe in a more republican manner. Despite the dominant position of the national agents at almost every level of the European governance, for the supranational approaches, due to the multi-level structure of the European Union, controversy between national interest and European common good is rarely invoked. The assumption that one theoretical understanding and the assessment of the level of influence of the national interest as applied to the European integration can have profound legal and political implications, leads us to the conclusion that depicting the five most prominent attempts at capturing it theoretically remains essential for further analysis of the European structure and European legal order. Paradoxically, an unstable economic situation and its overreaching and predominant negative influence on all the Member States, might catalyze a redefinition of Europe and reinvigorate the discourse on both European common good and national interests.

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 2(13)/2016, s. 59-75.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2016.2.59

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 661

 

Philosophical Roots of the Dialogical Concept of Law

Dr Anna Rossmanith

Uniwersytet Warszawski


Abstrakt w języku angielskim: The main task which I pose for myself is to indicate the philosophical roots of the dialogical concept of law. First and foremost, I would like to present dialogue in the context of ancient Greek philosophy and in the context of the classicists of the philosophy of dialogue. Furthermore, I seek phenomenological bases for constructing the dialogical concept of law. The phenomenological method, starting with its classical Husserlian form, has undergone many changes. Thanks to the indication of new horizons of phenomenology by Emmanuel Levinas, discovering dialogical consciousness and the subject constituted in being with the Other are possible. The reference point of reflections on the concept of law is the relationship with the Other as an ethical relationship. Philosophy of dialogue is a certain possible prism of thinking about the social, public, and institutional space. It is thinking through the prism of dialogue (speaking), but also through the third who contributes discourse relevant to what is said. Law as the third, as the mediating element, is a co-constituting element of the entire legal world.

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 2(13)/2016, s. 51-58.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2016.2.51

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 695

 

Numer 1(12)/2016 [PL]

 

Artykuły:

Mgr Bartłomiej Dębski
Różne teksty – podobna wykładnia. Interpretacja prawa a interpretacja Biblii

Mgr Krzysztof Goździalski
Prawo jako przedmiot kulturowy w filozofii prawa Carlosa Cossio

Dr Błażej Kmieciak
Konflikt pomiędzy lekarzem i pacjentem: próba diagnozy, propozycje „leczenia”

Mgr Sławomir Piekarczyk
Wpływ redukcji dysonansu poznawczego na treść prawa pozytywnego. Eufemizmy

Mgr Izabela Skoczeń
Czy modny i sprawiedliwy mogą mieć ze sobą coś wspólnego? – czyli kilka słów o thick terms, thick concepts oraz thick properties

Dr Tomasz Widłak
Filozofia prawa międzynarodowego Ronalda Dworkina


Sprawozdania:

Mgr Wojciech Zomerski
25 Years After the Transformation: Law and Legal Culture in Central and Eastern Europe Between Continuity and Discontinuity”, Brno, Republika Czeska, 16-17.04.2015 r.

Dr Michał Krotoszyński
VII Zjazd Młodych Teoretyków i Filozofów Prawa „Wymiary prawa”, Poznań, 6-9.09.2015 r.

Mgr Krzysztof Janas
„Macieja Zielińskiego koncepcja wykładni prawa” – Ogólnopolska Konferencja Naukowa Dedykowana Profesorowi Maciejowi Zielińskiemu, Uczonemu i Nauczycielowi, Poznań, 19.10.2015 r.

 

Wytyczne dla autorów

Zastanawiasz się, czy złożyć tekst w „Archiwum”? Zobacz, dlaczego warto u nas publikować – punktacja, indeksacja, brak opłat i warunki otwartego dostępu w jednym miejscu.

Zapraszamy wszystkich do nadsyłania propozycji tekstów do publikacji w „Archiwum”. Poniżej znajdują się niezbędne informacje dotyczące zgłaszania artykułów, podejmowania przez Redakcję decyzji o dopuszczeniu tekstu do publikacji, procesu recenzyjnego, a także zasad etyki publikacyjnej. Redakcja dokłada wszelkich starań, aby stosować najwyższe standardy publikacyjne zgodne z wymogami etyki oraz zapewnić najwyższy poziom merytoryczny czasopisma.

Zgłaszanie artykułów

Zgłoszeń tekstów w języku polskim lub języku angielskim należy dokonywać droga mailową na adres: archiwum@ivr.org.pl.
Przed wysłaniem zgłoszenia prosimy upewnić się, że tekst mieści się w zakresie tematycznym „Archiwum” (więcej informacji tutaj) oraz spełnia poniższe wymagania.
Zgłoszenie powinno zawierać wyraźną deklarację, jaki rodzaj tekstu zawiera. W „Archiwum” publikowane są następujące rodzaje tekstów:
1. Artykuły naukowe – powinny zawierać oryginalne i aktualne wyniki badań. Ich objętość nie powinna być krótsza niż 15.000 znaków wraz ze spacjami i przypisami oraz nie powinna przekraczać 40.000 znaków wraz ze spacjami, przypisami i wykazem cytowanej literatury. Dotyczy to także tekstów po zakończeniu procesu recenzyjnego.
2. Tłumaczenia – powinny dotyczyć tekstów ważnych dla celów i zakresu czasopisma. Zalecany jest wcześniejszy kontakt z Redakcją dotyczący zainteresowania ze strony czasopisma. Od Autora tłumaczenia wymagane jest uzyskanie zgody na publikacje od Autora oryginału oraz ewentualnego właściciela majątkowych praw autorskich, a następnie dołączenie do zgłoszenia oświadczenia, że zgody takie posiada. Wymogi dotyczące objętości są takie jak w przypadku artykułów.
3. Recenzje oraz polemiki – powinny dotyczyć aktualnych publikacji książkowych mieszczących się w zakresie tematycznym czasopisma lub być odpowiedzią Autora na recenzję, która wcześniej ukazała się w czasopiśmie. Za zgodą Autora recenzji Redakcja może przekazać tekst recenzji Autorowi recenzowanej książki celem wydania recenzji i odpowiedzi na nią w jednym numerze czasopisma. Teksty nie powinny być dłuższe niż 15.000 znaków.
4. Sprawozdania – powinny zawierać opis i ewentualną ocenę wydarzeń naukowych ważnych dla celów i zakresu czasopisma, takich jak kongresy naukowe, zjazdy i inne rodzaje konferencji, seminaria i sympozja, a także sprawozdania z wręczania nagród i z innych uroczystości akademickich. Ich objętość nie powinna przekraczać 10.000 znaków.
5. In Memoriam – powinny zawierać wspomnienie dotyczące niedawno zmarłych osób, ważnych dla polskiej teorii, filozofii i socjologii prawa. Ich objętość nie powinna przekraczać 20.000 znaków.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach Redakcja może odstąpić od wymogów dotyczących objętości poszczególnych rodzajów tekstów.
Każdy tekst powinien zawierać tytuł, oznaczenie autora, jego afiliację, numer ORCID i adres e-mail, a także informację o jego ewentualnych źródłach finansowania.
Wszystkie nadsyłane teksty powinny być dostosowane do standardów redakcyjnych czasopisma.
Artykuły naukowe należy przesłać wraz ze streszczeniem w języku angielskim i wykazem cytowanej literatury w jednym pliku Word.

Wszystkie nadsyłane teksty powinny być dostosowane do standardów redakcyjnych czasopisma. Redakcja czasopisma zastrzega sobie prawo odesłania autorom tekstów celem dostosowania ich do standardów redakcyjnych jeszcze przed wysłaniem do recenzji.

STANDARDY REDAKCYJNE DLA TEKSTÓW W JĘZYKU POLSKIM:

1) TEKST
• w przypadku artykułów naukowych objętość do 40 tys. znaków ze spacjami – liczone wraz z przypisami dolnymi oraz wykazem cytowanej literatury
• format doc lub docx (Word, nie pdf)
• czcionka 12 pkt Times New Roman, interlinia 1,5 wiersza
• przypisy dolne z odnośnikami w indeksie górnym, czcionka przypisów 10 pkt
• wykaz literatury uporządkowany alfabetycznie umieszczony na końcu artykułu, opracowany dokładnie wg tego samego stylu co przypisy
• krótki abstrakt w języku angielskim
• słowa kluczowe w j. angielskim: 4-6 słów

2) CYTOWANIE
Wszystkie cytaty zawarte w tekście powinny być opatrzone przypisem z odwołaniem do numeru cytowanej strony. Cytaty zapisujemy taką samą czcionką jak tekst główny, nie wydzielamy ich z tekstu. Cytaty obcojęzyczne powinny być przetłumaczone na język polski, jeśli uzasadnione i celowe jest podanie cytatu także w oryginale, należy zamieścić go w przypisie.

3) PRZYPISY
Przypisy dolne sporządzone zgodnie z poniższymi zasadami:
• podajemy podstawowe informacje:
inicjał imienia i nazwisko autora, tytuł publikacji kursywą, nazwę wydawnictwa, miejsce i rok wydania oraz numer strony lub zakres stron;
• w przypadku przekładów książek z języków obcych zawsze należy podać inicjał imienia i nazwisko tłumacza po skrócie: tłum.;
• tytuły czasopism zapisane w pełnej formie (nie stosujemy skrótów) i w cudzysłowie, wraz z podaniem roku oraz tomu, numeru bądź zeszytu, w zależności od systematyki stosowanej w danym czasopiśmie;
• w przypadku odwołania się do stron internetowych przed linkiem powinien pojawić się jak najdokładniejszy opis bibliograficzny dotyczący cytowanej treści (autor, tytuł, nazwa portalu/gazety, bloga, data publikacji na stronie), a po adresie strony w nawiasie należy wskazać dzienną datę dostępu; nie jest akceptowalne wklejanie samych linków jako formy cytowania do przypisów;
• w opisach publikacji obcojęzycznych stosujemy oznaczenia i skróty właściwe dla danego języka, zaczerpnięte z kart tytułowych, np. no. – ang. number – numer; vol. – ang. volume – tom, rocznik; Bd. – niem. Band – tom; Aufl. – niem. Auflage – wydanie;
• cytowane publikacje z języków korzystających z innego alfabetu niż łaciński (np. grażdanka, alfabety języków azjatyckich) należy zapisać w transkrypcji na język łaciński, a w nawiasie kwadratowym obok podać zapis w oryginale, ponadto tytuły publikacji innych niż polskojęzyczne, anglojęzyczne i niemieckojęzyczne należy dodatkowo przetłumaczyć na język polski, wpisując tłumaczenie po tytule oryginału w nawiasie kwadratowym;
• w przypadku cytowania orzeczeń, po sygnaturze akt proszę podać publikator, a jeśli nie było publikowane, wpisujemy skrót: niepubl.;
• akty normatywne cytujemy w dokładnym brzmieniu, podając ich tytuł za oficjalnymi publikatorami wraz z datą uchwalenia oraz aktualnym publikatorem
• w przypadku ponownego przywołania danej publikacji należy powtórzyć nazwisko autora i podać skrót tytułu (pierwsze 2-3 słowa), nie stosujemy skrótu op. cit.

Przykłady zapisu w przypisach dla poszczególnych rodzajów publikacji:

– publikacje autorskie i współautorskie:
J. Jabłońska-Bonca, Prawo w kręgu mitów, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1995.

M. Zirk-Sadowski, Prawo a uczestniczenie w kulturze, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1998.

J. Stelmach, B. Brożek, Metody prawnicze, wyd. 2, Wolters Kluwer, Warszawa 2006.

V.E Vozgrin. [В.Е.Возгрин], Istoriczeskije sudby krymskich Tatar [Исторические судьбы крымских татар, pol. Historyczne losy Tatarów krymskich], Moskva 1992.

L.L. Fuller, Morality of Law, Yale University Press, New Haven 1969.

E. Łętowska, K. Pawłowski, O błędach pospolitych i niepospolitych, czyli o początkach świata i prawa [w:] iidem, O prawie i o mitach, Wolters Kluwer, Warszawa 2013, s. 18.

– publikacje zbiorowe (pod redakcją):
Fascynujące ścieżki filozofii prawa 2, red. J. Zajadło, K. Zeidler, Wolters Kluwer, Warszawa 2021.

Aesthetics of Law. From Methodology to Manifestations, eds. K. Zeidler, J. Kamień, series: Law and Visual Jurisprudence, Springer, Cham 2024.

Politische Ikonographie. Ein Handbuch, Bd. 1–2, Hrsg. U. Fleckner, M. Warnke, H. Ziegler, Verlag C.H. Beck, München 2014.

– rozdziały w publikacjach zbiorowych:
J. Zajadło, Co to są hard cases [w:] Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa. 100 podstawowych pojęć, red. J. Zajadło, wyd. 2 zm. i uaktualnione, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 11-12.

J. Łakomy, Wpływ koncepcji ontologicznej złożoności prawa i wielopłaszczyznowości metodologicznej prawoznawstwa na ogólną refleksję o prawie [w:] Wpływ teorii JerzegoWróblewskiego na współczesne prawoznawstwo, red. T. Bekrycht, M. Zirk-Sadowski, Wydawnictwo C.H.  Beck, Warszawa 2011, s. 1-14.

M. Minow, Stories in law [w:] Law’s Stories: Narrative and Rhetoric in the Law, eds. P. Brooks, P. Gewritz, Yale University Press, New Haven – London 1996, s. 24–36

– artykuły w czasopismach
L. Leszczyński, A developed conception of the sources of law: the context of the role of political justification, custom and precedent, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2023, z. 2, s. 17–29.
J. Zajadło, Osoba czy rzecz – przyczynek do historii orzecznictwa sądów amerykańskich w sprawach niewolniczych, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2018, t. 29, s. 447-457.

G. Radbruch, Statutory lawlessness and supra-statutory law (1946), trans. B. Litschewski Paulson, S.L. Paulson, “Oxford Journal of Legal Studies” 2006, vol. 26, no. 1, s. 1–11.

T. Pietrzykowski, Bezstronność sędziowska. Lekcje z kryzysu, „Przegląd Sądowy” 2022, nr 1, s. 5-19.
A. Peczenik, Can Philosophy Help Legal Doctrine?, „Ratio Iuris” 2004, vol. 17, no. 1, s. 106–117.

– artykuły w prasie codziennej (zamiast roku wydania i numeru należy podać datę wydania):
K. Zeidler, Trup nazisty w szafie, czyli raz jeszcze o grabieżach wojennych, „Rzeczpospolita. Rzecz o prawie”, 20.11.2013, s. I-007

– materiały ze stron internetowych:
P. Kowalewicz, Jak księgarze dali początek prawu autorskiemu, cykl: Prawo w kulturze. Prawo w praktyce, Legalna Kultura, 11.12.2020, https://legalnakultura.pl/pl/prawo-w-kulturze/prawo-w-praktyce/news/3547,jak-ksiegarze-dali-poczatek-prawu-autorskiemu (dostęp: 17.07.2022)

[jj], „Zabić drozda”, „Przygody Hucka” i „Myszy i ludzie” usunięte z listy lektur w amerykańskim Burbank, LubimyCzytać, 17.11.2020, https://lubimyczytac.pl/zabic-drozda-przygody-hucka-i-myszy-i-ludzie-usuniete-z-listy-lektur-w-amerykanskim-burbank (dostęp: 11.05.2025).
J. Limon, Po co Szekspir?, „Przegląd Polityczny” 2013, http://przegladpolityczny.pl/po-co-szekspir/ (dostęp: 3.03.2025).

J. Stelmach, Czy istnieją granice sztuki, Copernicus, 21.02.2014, https://www.youtube.com/watch?v=XoCOd5RIbNY (dostęp: 20.07.2025)

S. Palczewski, Rosja idzie na wojnę z „cenzurą” w sieci. Koniec z „dyskryminacją” państwowych mediów, CyberDefence24, 20.11.2020, https://cyberdefence24.pl/polityka-i-prawo/rosja-idzie-na-wojne-z-cenzura-w-sieci-koniec-z-dyskryminacja-panstwowych-mediow (dostęp: 18.07.2022);

Uwaga: Przywołując publikację ze strony internetowej, nigdy nie można ograniczać się tylko do podania adresu strony z datą dostępu. Niezbędne jest przed linkiem podanie jak najpełniejszych informacji bibliograficznych, tj. autor (jeśli jest podany), tytuł (zawsze), miejsce (nazwa portalu, strony czasopisma lub instytucji), data publikacji/zamieszczenia na stronie internetowej

4) STRESZCZENIE

Do artykułu prosimy dołączyć krótkie streszczenie w języku angielskim obejmujące ok. pół strony (max. 1200 znaków) przygotowane według wzoru:

Cel badań
Założenia badawcze/metodologia
Podstawowe tezy/ustalenia
Oryginalność wyników/wartość poznawcza

oraz 4 – 6 słów kluczowych.

5) WYKAZ LITERATURY
• zawiera uporządkowane alfabetycznie od nazwisk autorów wszystkie cytowane w przypisach publikacje;
• zapis bibliograficzny jest identyczny jak w przypisach, z tą jedną różnicą, że najpierw podajemy nazwisko, a potem inicjał imienia;
• w wykazie literatury w odniesieniu do artykułów w czasopismach i rozdziałów w książkach należy podać ich pełny zakres stron (nie tylko strony cytowane w przypisach).

Przykładowy wykaz literatury:
Fleckner U., Warnke M., Ziegler H. (Hrsg.), Politische Ikonographie. Ein Handbuch, Bd. 1–2, Verlag C.H. Beck, München 2014.
Fuller L.L., Morality of Law, Yale University Press, New Haven 1969.
Jabłońska-Bonca J., Prawo w kręgu mitów, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1995.
[jj], „Zabić drozda”, „Przygody Hucka” i „Myszy i ludzie” usunięte z listy lektur w amerykańskim Burbank, LubimyCzytać, 17.11.2020, https://lubimyczytac.pl/zabic-drozda-przygody-hucka-i-myszy-i-ludzie-usuniete-z-listy-lektur-w-amerykanskim-burbank (dostęp: 11.05.2025).
Kowalewicz P., Jak księgarze dali początek prawu autorskiemu, cykl: Prawo w kulturze. Prawo w praktyce, Legalna Kultura, 11.12.2020, https://legalnakultura.pl/pl/prawo-w-kulturze/prawo-w-praktyce/news/3547,jak-ksiegarze-dali-poczatek-prawu-autorskiemu (dostęp: 17.07.2022)
Leszczyński L., A developed conception of the sources of law: the context of the role of political justification, custom and precedent, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2023, z. 2, s. 17–29.
Limon J., Po co Szekspir?, „Przegląd Polityczny” 2013, http://przegladpolityczny.pl/po-co-szekspir/ (dostęp: 3.03.2025).
Łakomy J., Wpływ koncepcji ontologicznej złożoności prawa i wielopłaszczyznowości metodologicznej prawoznawstwa na ogólną refleksję o prawie [w:] Wpływ teorii Jerzego Wróblewskiego na współczesne prawoznawstwo, red. T. Bekrycht, M. Zirk-Sadowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 1-14.
Łętowska E., Pawłowski K., O błędach pospolitych i niepospolitych, czyli o początkach świata i prawa [w:] iidem, O prawie i o mitach, Wolters Kluwer, Warszawa 2013, s. 18.
Minow M., Stories in law [w:] Law’s Stories: Narrative and Rhetoric in the Law, eds. P. Brooks, P. Gewritz, Yale University Press, New Haven – London 1996, s. 24–36
Palczewski S., Rosja idzie na wojnę z „cenzurą” w sieci. Koniec z „dyskryminacją” państwowych mediów, CyberDefence24, 20.11.2020, https://cyberdefence24.pl/polityka-i-prawo/rosja-idzie-na-wojne-z-cenzura-w-sieci-koniec-z-dyskryminacja-panstwowych-mediow (dostęp: 18.07.2022)
Peczenik A., Can Philosophy Help Legal Doctrine?, „Ratio Iuris” 2004, vol. 17, no. 1, s. 106–117.
Pietrzykowski T., Bezstronność sędziowska. Lekcje z kryzysu, „Przegląd Sądowy” 2022, nr 1, s. 5-19.
Radbruch G., Statutory lawlessness and supra-statutory law (1946), trans. B. Litschewski Paulson, S.L. Paulson, “Oxford Journal of Legal Studies” 2006, vol. 26, no. 1, s. 1–11.
Stelmach J., Czy istnieją granice sztuki, Copernicus, 21.02.2014, https://www.youtube.com/watch?v=XoCOd5RIbNY (dostęp: 20.07.2025)
Stelmach J., Brożek B., Metody prawnicze, wyd. 2, Wolters Kluwer, Warszawa 2006.
Vozgrin V.E. [Возгрин В.Е.], Istoriczeskije sudby krymskich Tatar [Исторические судьбы крымских татар, pol. Historyczne losy Tatarów krymskich], Moskva 1992.
Zajadło J., Co to są hard cases [w:] Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa. 100 podstawowych pojęć, red. J. Zajadło, wyd. 2 zm. i uaktualnione, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 11-12.
Zajadło J., Osoba czy rzecz – przyczynek do historii orzecznictwa sądów amerykańskich w sprawach niewolniczych, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2018, t. 29, s. 447-457.
Zajadło J., Zeidler K. (red.), Fascynujące ścieżki filozofii prawa 2, Wolters Kluwer, Warszawa 2021.
Zeidler K., Trup nazisty w szafie, czyli raz jeszcze o grabieżach wojennych, „Rzeczpospolita. Rzecz o prawie”, 20.11.2013, s. I-007.
Zeidler K., Kamień J. (eds.), Aesthetics of Law. From Methodology to Manifestations, series: Law and Visual Jurisprudence, Springer, Cham 2024.
Zirk-Sadowski M., Prawo a uczestniczenie w kulturze, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1998.

Dla  potrzeb  procesu recenzyjnego  teksty  są  anonimizowane,  toteż  fragmenty  mogące  ujawnić  tożsamość  autora  (jego  poprzednie  publikacje,  informacja  o  źródłach finansowania  tekstu,  podziękowania,  dopiski  w  ramach  cytatów  zawierające inicjały autora itp.) powinny być zapisane czcionką czerwoną.

Standardy redakcyjne dla tekstów w języku polskim można też pobrać tutaj.

Każdy z Autorów wraz ze składanym do publikacji tekstem zobowiązany jest złożyć oświadczenie, które dostępne jest tutaj.

Autor zobowiązany jest także do zapoznania się z zasadami etyki publikacyjnej oraz z informacją o przetwarzaniu danych osobowych.

Do zgłoszenia należy załączyć wypełniony formularz autorski w formacie edytowalnym wraz ze skanem lub zdjęciem podpisanego oświadczenia autorskiego. Formularz autorski i oświadczenie autorskie dla tekstów w języku polskim znajduje się tutaj. Formularz dla tłumaczy tekstów obcojęzycznych jest zaś dostępny tu. Abstrakt artykułu zawarty w formularzu autorskim powinien być przygotowany w języku polskim i angielskim według wzoru:

  1. Cel badań
  2. Założenia badawcze/metodologia
  3. Podstawowe tezy/ustalenia
  4. Oryginalność wyników/wartość poznawcza.

Stanowisko w sprawie wykorzystania generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI)

Czasopismo „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” dostrzega rosnącą rolę narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI) w pracy naukowej, redakcyjnej i wydawniczej. Jako czasopismo naukowe zobowiązane do zachowania rzetelności, przejrzystości i wysokich standardów akademickich, publikujemy niniejsze stanowisko dotyczące korzystania z technologii GenAI.

  1. Dopuszczalne zastosowania
    Autorzy mogą korzystać z narzędzi GenAI (np. ChatGPT, Gemini, Claude itp.) w celach niesubstantywnych, takich jak:

    • pomoc w korekcie językowej lub tłumaczeniu,
    • sugestie dotyczące formatowania,
    • poprawa przejrzystości i czytelności tekstu,
    • tworzenie streszczeń na podstawie własnych treści autora.
  2. Obowiązek ujawnienia
    Każde istotne wykorzystanie GenAI przy opracowywaniu manuskryptu (np. przy redagowaniu treści, analizie danych, tworzeniu grafik) musi być wyraźnie ujawnione w przypisie (wraz z podziękowaniami lub informacją o źródłach finansowania) lub w części metodologicznej artykułu. Należy wskazać:

    • nazwę wykorzystanego narzędzia,
    • charakter jego użycia,
    • zakres wkładu narzędzia w przygotowanie pracy.
  3. Odpowiedzialność autorów
    Pełną odpowiedzialność za rzetelność, oryginalność i poprawność treści — także tych powstałych z pomocą GenAI — ponoszą autorzy. Narzędzia sztucznej inteligencji nie mogą być wymieniane jako współautorzy. Autorzy są zobowiązani do weryfikacji, że ich publikacja nie zawiera danych fikcyjnych, zmyślonych cytowań ani błędnych informacji.
  4. Zabronione zastosowania
    Bezwzględnie zakazane jest wykorzystywanie GenAI do:

    • fabrykowania wyników lub bibliografii,
    • generowania treści bez ich weryfikacji,
    • obchodzenia procedur recenzji naukowej lub zasad etycznych.

Takie działania mogą skutkować odrzuceniem manuskryptu lub wycofaniem opublikowanego artykułu.

Zachęcamy także do zapoznania się z informacją o przetwarzaniu danych osobowych, która znajduje się tutaj.

W razie wszelkich pytań lub wątpliwości Redakcja chętnie odpowie na pytania.

Decyzja o publikacji

Wszystkie zgłoszenia podlegają wstępnej ocenie przez Redakcję pod względem odpowiedniości do celu i zakresu tematycznego czasopisma, poziomu językowego oraz zgodności ze standardami redakcyjnymi. Redakcja może na tym etapie podjąć decyzję o odrzuceniu tekstu lub zaproponowaniu Autorom zmian umożliwiających publikację. Nie wyklucza to uwzględnienia tych kryteriów ponownie w procesie recenzyjnym.

Wszystkie teksty zgłoszone do „Archiwum” podlegają również kontroli antyplagiatowej przy pomocy aplikacji Similarity Check dostarczonej przez Crossref. Negatywny wynik kontroli skutkuje odrzuceniem tekstu.

Następnie teksty kierowane są do zewnętrznych recenzji. Podstawą decyzji o publikacji jest wynik procesu recenzyjnego, którego przebieg został opisany poniżej.

Nie podlegają ocenie zewnętrznej recenzje i polemiki oraz sprawozdania. Podlegają one merytorycznej ocenie przez Redakcję, która może podjąć decyzję o ich nieopublikowaniu bez podania przyczyny lub zaproponować Autorom dokonanie w nich zmian umożliwiających publikację.

Proces recenzyjny

Artykuły zgłoszone do „Archiwum” podlegają dwóm anonimowym recenzjom (double-blind review), sporządzanym przez wybitnych przedstawicieli prawoznawstwa i filozofii, według następujących zasad:

  1. Redakcja proponuje sporządzenie recenzji naukowcom specjalizującym się w problematyce ocenianego tekstu mając na uwadze, aby byli to fachowcy najwyższej klasy, co najmniej ze stopniem doktora. W razie, gdy tekst wykracza poza zakres ich wiedzy merytorycznej, recenzenci niezwłocznie informują o tym Redakcję.
  2. W przypadku tekstów w języku angielskim Redakcja dokłada starań, aby co najmniej jeden recenzent był afiliowany przy ośrodku akademickim poza Polską.
  3. Recenzenci pochodzą spoza jednostki, z którą powiązany jest autor artykułu i nie mogą znajdować się w sytuacji konfliktu interesów. W razie wykrycia konfliktu interesów – związanego z wykryciem autorstwa – recenzenci są zobowiązani do niezwłocznego powiadomienia o nim Redakcji.
  4. Recenzenci traktują teksty jako poufne i nie wykorzystują tekstu, do czasu podjęcia ostatecznej decyzji o jego opublikowaniu, we własnych badaniach.
  5. Recenzenci zachowują obiektywizm i oceniają wyłącznie wartość merytoryczną tekstu. Dopuszczalne są także oceny pod względem odpowiedniości do celu i zakresu tematycznego czasopisma, poziomu językowego oraz zgodności ze standardami redakcyjnymi. Recenzenci informują również redakcję o każdym podejrzeniu plagiatu lub innym naruszeniu zasad etyki naukowej.
  6. Redakcja proponuje sporządzenie recenzji w ciągu 21 dni. Na prośbę recenzenta oraz w innych szczególnych okolicznościach może zostać ustalony inny termin sporządzenia recenzji. Recenzenci wykonują recenzje terminowo. Poważne uchybienie terminowi sporządzenia recenzji jest podstawą do zmiany recenzenta przez Redakcję.
  7. Recenzje sporządzane są przede wszystkim na formularzu recenzyjnym, który dostępny jest tutaj. W porozumieniu z Redakcją możliwe jest sporządzenie recenzji także w innej formie, np. opisowej lub komentarzy do tekstu. Recenzja nie powinna być zdawkowa i powinna zawierać ocenę mocnych i słabych stron tekstu, przemawiających za konkluzją recenzji. Możliwe są cztery rodzaje konkluzji: (1) recenzja pozytywna: może zostać opublikowany, a wprowadzenie zmian pozostawia się uznaniu Autora; (2) recenzja pozytywna: może zostać opublikowany, pod warunkiem uwzględnienia wyszczególnionych przez Recenzenta zmian; (3) recenzja negatywna: przed decyzją co do druku winien zostać poddany ponownej recenzji pod kątem uwag zawartych w recenzji; (4) recenzja negatywna: nie może zostać opublikowany.
  8. Artykuł jest publikowany po uzyskaniu dwóch pozytywnych recenzji. W przypadku recenzji pozytywnej w wariancie nr 2 Redakcja czuwa przy tym, aby Autor wprowadził zmiany wyszczególnione w Recenzji. W przypadku, gdy jedna recenzja jest pozytywna, druga zaś negatywna w wariancie nr 4, Redakcja kieruje artykuł do trzeciej recenzji. W przypadku, gdy jedna recenzja jest pozytywna, druga zaś negatywna w wariancie nr 3, Redakcja pozostawia Autorowi wybór: może on po zapoznaniu się z uwagami z recenzji zdecydować o poprawieniu artykułu i przedstawieniu go do ponownej recenzji Recenzentowi, który sporządził recenzję negatywną bądź też o skierowaniu tekstu do trzeciej recenzji. Do trzeciej recenzji tekst jest kierowany także wówczas, gdy Recenzent, który sporządził recenzję negatywną, podtrzyma ją bądź odmówi ponownej weryfikacji tekstu. W przypadku uzyskania dwóch negatywnych recenzji artykuł jest odrzucany, z tym, że jeśli obie recenzje negatywne sporządzone są w wariancie nr 3, możliwy jest jego ponowny proces recenzyjny u tych samych bądź innych Recenzentów.

Lista dotychczasowych recenzentów „Archiwum” dostępna jest tutaj.

Zasady etyki publikacyjnej

Celem zasad etyki publikacyjnej przyjętych przez „Archiwum” jest zapewnienie najwyższych standardów rzetelności naukowej publikowanych tekstów oraz rozwijanie uczciwej i otwartej dyskusji naukowej przy poszanowaniu różnorodności poglądów i perspektyw badawczych. Przyjęte przez „Archiwum” zasady etyki publikacyjnej są zgodne z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej (COPE – Committee on Publication Ethics), a w zakresie konfliktu interesów są również zgodne z Rekomendacjami Komitetu Nauk Prawnych PAN w sprawie ujawniania konfliktu interesów w prawniczych publikacjach naukowych.

Zasady etyki publikacyjnej stosowane są przez Redakcję i Radę Programową, a ich przestrzeganie jest wymagane przez Redakcję od autorów i recenzentów, a także innych osób zaangażowanych w proces publikacyjny. Więcej o naszej polityce zapewniania najwyższych standardów rzetelności naukowej i etyki publikacyjnej można dowiedzieć się na naszej stronie internetowej.

Pliki do pobrania:

  1. Formularz autorski i oświadczenie autorskie dla tekstów w języku polskim (TUTAJ)
  2. Formularz autorski i oświadczenie autorskie dla tłumaczeń tekstów obcojęzycznych (TUTAJ)
  3. Informacja o przetwarzaniu danych osobowych (TUTAJ)
  4. Standardy redakcyjne dla tekstów w języku polskim (TUTAJ)
Infrastruktura czasopismaISSN 2082-3304Otwarty dostępCC BY 4.0Crossref DOIDOAJ