Wyniki wyszukiwania dla: prawo

„Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” jest czasopismem Polskiej Sekcji Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej (IVR). Publikujemy teksty z filozofii prawa, teorii prawa i filozofii społecznej – po polsku i po angielsku.

Punktacja i indeksacja

• 100 punktów w wykazie czasopism naukowych Ministra Nauki.
• Indeksacja w bazach Scopus, ERIH PLUS i DOAJ.
• Każdy artykuł otrzymuje DOI rejestrowany w Crossref (ISSN 2082-3304).

Warunki publikacji

• Bez opłat. Nie pobieramy opłat za zgłoszenie, recenzję ani publikację (brak APC).
• Otwarty dostęp od dnia publikacji, bez okresu karencji.
• Licencja CC BY 4.0 – autor zachowuje prawa autorskie.
• Podwójnie anonimowa recenzja oraz kontrola antyplagiatowa każdego tekstu.

Profil czasopisma

Publikujemy prace z szeroko pojętej filozofii prawa – od ontologii i epistemologii prawa, przez aksjologię, etykę i estetykę prawa, po filozofię społeczną i socjologię prawa. Interesują nas również hermeneutyka i fenomenologia prawa, tradycja prawnonaturalna, nurty krytyczne w prawoznawstwie, filozofia prawa karnego i międzynarodowego, a także historia myśli prawnej. Mocno reprezentowana jest analityczna teoria prawa: teoria normy, obowiązywanie prawa, wykładnia, czynności konwencjonalne i reguły konstytutywne, zasady prawa oraz spory o pojęcie prawa. Czym się zajmujemy w praktyce, najlepiej pokazują nasze kolekcje tematyczne oraz strona klasyków współczesnej filozofii i teorii prawa.

Na łamach „Archiwum” ukazywały się teksty poświęcone m.in. Kelsenowi, Hartowi, Dworkinowi, Razowi, Alexy’emu i Finnisowi, a z polskiej tradycji analitycznej – Petrażyckiemu, Ziembińskiemu, Wróblewskiemu, Nowackiemu i Zielińskiemu.

Widoczność tekstu po publikacji

• Strony artykułów zawierają metadane zgodne z profilem Google Scholar, wspierające indeksowanie i poprawne cytowanie.
• Metadane deponowane w Crossref, w tym identyfikatory ORCID autorów.
• Jeżeli artykuł został opublikowany w odrębnych wersjach polskiej i angielskiej, wersje są ze sobą powiązane i mają odrębne strony.
• Strona każdego artykułu zawiera gotowy opis bibliograficzny oraz eksport do BibTeX i RIS.

Jak zgłosić tekst

Szczegółowe wymogi formalne, zasady recenzowania i etyki publikacyjnej opisują wytyczne dla autorów. Teksty i pytania prosimy kierować na adres archiwum@ivr.org.pl.

Leon Petrażycki (1867–1931) — polski filozof i socjolog prawa, profesor uniwersytetów w Petersburgu i Warszawie. Prawo ujmował jako przeżycia psychiczne (emocje imperatywno-atrybutywne), odróżniał prawo intuicyjne od pozytywnego i zaproponował program naukowej polityki prawa. Poniżej teksty opublikowane w „Archiwum”, które dotyczą jego myśli.

Teksty w „Archiwum”

Kariera uczonego i tworzenie idei w warunkach fundamentalnych zmian strukturalnych. O Leonie Petrażyckim raz jeszcze

Hanna Dębska · Numer 1(38)/2024

Naukowa biografia Petrażyckiego odczytana przez pryzmat socjologii wiedzy Pierre’a Bourdieu — rzecz o tym, jak rodzą się idee w warunkach fundamentalnych zmian strukturalnych, na przykładzie jednego z najwybitniejszych polskich prawoznawców.

John Rawls (1921–2002) — amerykański filozof polityczny, autor „Teorii sprawiedliwości” (1971). Jego koncepcja sprawiedliwości jako bezstronności, „zasłony niewiedzy” i sytuacji pierwotnej ukształtowała współczesną filozofię polityczną i społeczną. Poniżej teksty opublikowane w „Archiwum”, które dotyczą jego myśli.

Teksty w „Archiwum”

System uzasadnienia teorii sprawiedliwości Johna Rawlsa

Wojciech Ciszewski · Numer 1(6)/2013

Analiza struktury uzasadnienia w Rawlsowskiej teorii sprawiedliwości — kwestii kluczowej, bo od siły uzasadnienia zależy trwałość całej koncepcji. Tekst szczególnie przydatny dla czytelników szukających wprowadzenia do myśli Rawlsa po polsku.

Zob. też kolekcję Prawo a moralność.

Herbert L.A. Hart (1907–1992) — brytyjski filozof prawa, autor The Concept of Law (1961), najważniejszego dzieła powojennego pozytywizmu. Ujął prawo jako związek reguł pierwotnych i wtórnych, na czele z regułą uznania. Poniżej teksty opublikowane w „Archiwum”, które dotyczą jego myśli.

Teksty w „Archiwum”

Nowe wyzwanie dla pozytywizmu prawniczego

Herbert L.A. Hart (przekład) · Numer 2(9)/2014

Wykład wygłoszony na Uniwersytecie Autonomicznym w Madrycie 29 października 1979 r., w którym Hart wprost odpowiada na atak Ronalda Dworkina na pozytywizm prawniczy z „Biorąc prawa poważnie”. Rzadka okazja obcowania z myślą Harta w języku polskim.

Prequel do Hartowskiego Postscriptum – brakujące ogniwo w debacie Harta z Dworkinem

Andrzej Grabowski · Numer 2(9)/2014

Nota tłumacza do powyższego wykładu: Grabowski przedstawia okoliczności madryckiego wystąpienia Harta i dowodzi, że można je czytać jako prequel do słynnego Postscriptum — brakujące ogniwo w debacie Harta z Dworkinem.

Reguła uznania – remedium na zewnętrzną niepewność prawa?

Urszula Anna Kosielińska-Grabowska · Numer 1(4)/2012

Hartowska reguła uznania miała być remedium na niepewność reguł pierwotnych. Artykuł pyta, w jakim stopniu rzeczywiście gwarantuje ona pewność prawa, i porównuje ją z Kelsenowską normą podstawową.

Zob. też kolekcję Hans Kelsen i pozytywizm prawniczy oraz Pozytywizm prawniczy.

John Finnis (ur. 1940) – australijski filozof prawa, czołowy przedstawiciel „nowej teorii prawa naturalnego”. W Natural Law and Natural Rights (1980) przekształcił klasyczną myśl prawnonaturalną w teorię „podstawowych dóbr ludzkich” i rozumowania praktycznego – wpływową także w debacie z pozytywizmem.

Teksty w „Archiwum”

Rozumowanie prawnicze jako rozumowanie praktyczne w świetle koncepcji filozofii prawa Johna Finnisa

Michał Sopiński · Numer 1(21)/2020

Autor przedstawia rozumowanie praktyczne w świetle nowej teorii prawa naturalnego Finnisa – z jego koncepcją podstawowych dóbr ludzkich jako punktem wyjścia.

Zob. też kolekcję Prawo naturalne oraz Pozytywizm prawniczy.

Robert Alexy (ur. 1945) – niemiecki filozof prawa i jeden z najczęściej dziś komentowanych teoretyków. Znany z teorii zasad prawa jako „nakazów optymalizacyjnych”, proceduralnej teorii dyskursu prawniczego oraz niepozytywistycznej koncepcji prawa opartej na „pretensji do słuszności”.

Teksty w „Archiwum”

Teoria zasad prawnych Roberta Alexy’ego

Milena Korycka · Numer 1(1)/2010

Rekonstrukcja Alexy’ego teorii zasad prawa opartej na analizie norm konstytucyjnych oraz idei ważenia zasad jako nakazów optymalizacyjnych.

Problem uznawania praw człowieka. Czy uzasadnienie eksplikatywno-egzystencjalne naprawdę działa?

Martin Hapla · Numer 2(27)/2021

Krytyczna analiza Alexy’ego eksplikatywno-egzystencjalnego uzasadnienia praw człowieka – czy ten argument rzeczywiście działa?

Zob. też kolekcję Zasady prawa oraz Prawo a moralność.

Józef Nowacki (1923–2005) – polski teoretyk prawa, profesor Uniwersytetu Śląskiego i jeden z najwybitniejszych przedstawicieli analitycznej teorii prawa w Polsce. Konsekwentny pozytywista, badał pojęcie legalności, klauzule generalne i metodologiczne podstawy prawoznawstwa, broniąc ścisłości pojęciowej przed ideologizacją.

Teksty w „Archiwum”

Ideał naukowości prawoznawstwa. Józef Nowacki przeciw ideologizacji twierdzeń prawniczych

Tomasz Pietrzykowski · Numer 3(36)/2023

O metodologicznych założeniach Nowackiego i jego sprzeciwie wobec ideologizacji twierdzeń prawniczych – obronie naukowego ideału prawoznawstwa.

Legalność jako zgodność z intencją prawodawcy. Rozumienie legalności w pracach Józefa Nowackiego

Zygmunt Tobor · Numer 3(36)/2023

Rekonstrukcja dwóch rozumień legalności w dorobku Nowackiego i ich znaczenia dla dzisiejszych sporów o praworządność.

Sytuacjonistyczna i normatywna koncepcja klauzul generalnych

Sławomir Tkacz · Numer 3(36)/2023

Analiza Nowackiego rozróżnienia sytuacjonistycznej i normatywnej koncepcji klauzul generalnych oraz sporu o trafność obu ujęć.

Prawo a wartości inne niż moralne. O poszukiwaniu tropów w pracach Józefa Nowackiego

Kamil Zeidler · Numer 3(36)/2023

Kamil Zeidler bada w pracach Nowackiego wątek relacji prawa do wartości innych niż moralne – estetycznych, poznawczych i użytkowych.

Zob. też kolekcję Zasady prawa oraz Pozytywizm prawniczy.