Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVRwww.ivr.org.pl
  • O NAS
  • Cel i zakres
  • Aktualności
  • Numery
    • Bieżący numer
    • Numery archiwalne
    • Kolekcje tematyczne
  • Redakcja
    • Skład Redakcji
    • Recenzentki i Recenzenci
  • Dla autorów
  • Etyka
  • Kontakt
  • English

Wyniki wyszukiwania dla: Mateusz Zeifert

„Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 4/2020 już dostępne

Zapraszamy do zapoznania się z numerem 4/2020 „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej”, wydanym w języku polskim. W numerze znalazły się następujące artykuły:

  • Mgr Weronika Adamska: Stan wyjątkowy w perspektywie filozofii prawa. Próba definicji
  • Dr Tomasz Barszcz: O pięknie w pracy prawnika
  • Mgr Michał Janowski: Status prawny zwierząt a ich kategoryzacja biologiczna
  • Prof. UŁ dr hab. Jerzy Leszczyński: Relacja prawa i moralności z prawnego punktu widzenia. Moralność partykularna a moralność kooperatywna
  • Prof. dr hab. Andrzej Malinowski: Na marginesie koncepcji języka norm prawnych
  • Prof. UR dr hab. Grzegorz Maroń: Odwołania do szkół filozoficzno-prawnych w uzasadnieniach orzeczeń polskich sądów
  • Prof. dr hab. Zygmunt Tobor, Dr Mateusz Zeifert: Korpusy językowe jako narzędzie interpretacji prawa. Amerykańska teoria i praktyka
  • Prof. UAM dr hab. Michał Wendand: Prawo naturalne w ramach radykalnego oświecenia
  • Dr Wojciech Wojtyła: Od osoby do społeczności. Teoria uczestnictwa w ujęciu Karola Wojtyły

Ponadto w numerze ukazała się recenzja książki R. Mańko „W stronę krytycznej filozofii orzekania. Polityczność, etyka, legitymizacja” autorstwa mgr. Mateusza Wojtanowskiego – oraz odpowiedź autora na recenzję.

Z numerem można zapoznać się TUTAJ.

W kategorii:Aktualności

Numer 4(25)/2020 [PL]

Artykuły:

Mgr Weronika ADAMSKA
Stan wyjątkowy w perspektywie filozofii prawa. Próba definicji

Dr Tomasz BARSZCZ
O pięknie w pracy prawnika

Mgr Michał JANOWSKI
Status prawny zwierząt a ich kategoryzacja biologiczna

Prof. UŁ dr hab. Jerzy LESZCZYŃSKI
Relacja prawa i moralności z prawnego punktu widzenia. Moralność partykularna a moralność kooperatywna

Prof. dr hab. Andrzej MALINOWSKI
Na marginesie koncepcji języka norm prawnych

Prof. UR dr hab. Grzegorz MAROŃ
Odwołania do szkół filozoficzno-prawnych w uzasadnieniach orzeczeń polskich sądów

Prof. dr hab. Zygmunt TOBOR, Dr Mateusz ZEIFERT
Korpusy językowe jako narzędzie interpretacji prawa. Amerykańska teoria i praktyka

Prof. UAM dr hab. Michał WENDLAND
Prawo naturalne w ramach radykalnego oświecenia

Dr Wojciech WOJTYŁA
Od osoby do społeczności. Teoria uczestnictwa w ujęciu Karola Wojtyły

Recenzje i polemiki:

Mgr Mateusz WOJTANOWSKI
Odczarować zaklęciem? Uwagi na marginesie monografii Rafała Mańko o krytycznej filozofii orzekania

Dr hab. Rafał MAŃKO
Sędzia między realiami polityczności a imperatywami etycznymi. Odpowiedź na recenzję Mateusza Wojtanowskiego

Korpusy językowe jako narzędzie interpretacji prawa. Amerykańska teoria i praktyka

Prof. dr hab. Zygmunt Tobor, dr Mateusz Zeifert

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Abstrakt w języku polskim: W amerykańskiej praktyce orzeczniczej i teorii interpretacji dużą wagę przywiązuje się do pojęcia zwykłego znaczenia (ordinary meaning) tekstu prawnego. W celu ustalenia zwykłego znaczenia sędziowie odwołują się najczęściej do własnej intuicji lub do słowników – obie te metody nasuwają szereg zastrzeżeń, które od lat wyrażane były w literaturze. W ostatnich kilku latach sądy zaczęły w tym celu wykorzystywać również korpusy językowe. Korpusy językowe to elektroniczne zbiory autentycznych tekstów danego języka, które można analizować za pomocą narzędzi informatycznych (m. in. wyszukiwania, list frekwencyjnych, konkordancji, kolokacji). Badania korpusowe wymagają sporej wiedzy lingwistycznej i umiejętności technicznych, w zamian zaś oferują dane statystyczne, które mogą wiele powiedzieć m. in. na temat warstwy semantycznej języka. Użycie korpusów przez sędziów – najpierw sądów stanowych, później również federalnego Sądu Najwyższego – wywołało ożywioną dyskusję akademicką. W polskiej literaturze zagadnienie to nie było dotąd podejmowane, dlatego artykuł ma zasadniczo charakter sprawozdawczy. W pierwszej kolejności przedstawiony zostaje zarys językoznawstwa korpusowego. Następnie odtworzona jest historia wykorzystania korpusów przez amerykańskie sądy. Wreszcie, zreferowana zostaje amerykańska dyskusja na temat korpusów, ze szczególnym uwzględnieniem głosów aprobujących ich wykorzystanie i głosów krytycznych.

Słowa kluczowe: wykładnia prawa, językoznawstwo korpusowe, korpusy językowe, orzecznictwo amerykańskie

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 4(25)/2020, s. 80-90.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.4.80

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 680

W kategorii:Artykuły Tagi:językoznawstwo korpusowe, korpusy językowe, orzecznictwo amerykańskie, wykładnia prawa

Ukazał się numer 2/2020 „Archiwum…” zatytułowany „W kręgu wykładni prawa”

Zapraszamy do zapoznania się z numerem 2/2020 „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej”, opublikowanym w otwartym dostępie na stronie naszego czasopisma. Redaktorami numeru tematycznego zatytułowanego „W kręgu wykładni prawa” są prof. UŚ dr hab. Sławomir Tkacz oraz prof. dr hab. Zygmunt Tobor.

Redaktorzy poświęcili numer pamięci Profesora Macieja Zielińskiego. W numerze znalazł się ostatni tekst Profesora Zielińskiego „Uzasadnianie twierdzeń interpretacyjnych z perspektywy derywacyjnej koncepcji wykładni prawa” napisany wspólnie z prof. US dr hab. Agnieszką Choduń.

W wydaniu znalazły się ponadto następujące artykuły:

  • Dr hab. Adam Dyrda, Prof. dr hab. Tomasz Gizbert-Studnicki: „Granice sporów interpretacyjnych w prawoznawstwie”,
  • Prof. dr hab. Zygmunt Tobor, Mgr Konrad Kobyliński: „Dialogiczna koncepcja interpretacji prawa”
  • Dr Paweł Jabłoński, Prof. UWr dr hab. Przemysław Kaczmarek: „O grze interpretatora z tekstem prawnym i czynnikami pozatekstowymi w derywacyjnej koncepcji wykładni prawa”,
  • Prof. dr hab. Leszek Leszczyński: „O wykładni prawa i jej wymiarze praktycznym. Kontekst sądowego stosowania prawa”
  • Prof. UŚ dr hab. Sławomir Tkacz: „Zasada nullum crimen sine lege jako źródło poszukiwania językowej granicy wykładni prawa karnego?”
  • Prof. US dr hab. Olgierd Bogucki: „Rola wartości w interpretacji prawa. Ujęcie normatywne”,
  • Dr Mateusz Zeifert: „Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z perspektywy kognitywnej teorii prototypu. Studium przypadku”,
  • Prof. UŚ dr hab. Agnieszka Bielska-Brodziak, Mgr Marek Suska: „Jak powstają symboliczne ustawy? Studium dwóch przypadków”

Prócz słowa wstępnego numer zawiera ponadto sprawozdanie dr Karoliny Gmerek z uroczystości odnowienia doktoratu Profesora Macieja Zielińskiego – która to uroczystość odbyła się w Poznaniu w styczniu bieżącego roku – oraz wspomnienie Profesora Macieja Zielińskiego przygotowane przez prof. US dr hab. Agnieszkę Choduń.

Z numerem można zapoznać się TUTAJ.

W kategorii:Aktualności

Numer 2(23)/2020 [PL]

Słowo wstępne
(prof. UŚ dr hab. Sławomir TKACZ, prof. dr hab. Zygmunt TOBOR)

Artykuły:

Prof. US dr hab. Agnieszka CHODUŃ, Prof. dr hab. dr h.c. Maciej ZIELIŃSKI
Uzasadnianie twierdzeń interpretacyjnych z perspektywy derywacyjnej koncepcji wykładni prawa

Dr hab. Adam DYRDA, Prof. dr hab. Tomasz GIZBERT-STUDNICKI
Granice sporów interpretacyjnych w prawoznawstwie

Prof. dr hab. Zygmunt TOBOR, Mgr Konrad KOBYLIŃSKI
Dialogiczna koncepcja interpretacji prawa

Dr Paweł JABŁOŃSKI, Prof. UWr dr hab. Przemysław KACZMAREK
O grze interpretatora z tekstem prawnym i czynnikami pozatekstowymi w derywacyjnej koncepcji wykładni prawa

Prof. dr hab. Leszek LESZCZYŃSKI
O wykładni prawa i jej wymiarze praktycznym. Kontekst sądowego stosowania prawa

Prof. UŚ dr hab. Sławomir TKACZ
Zasada nullum crimen sine lege jako źródło poszukiwania językowej granicy wykładni prawa karnego?

Prof. US dr hab. Olgierd BOGUCKI
Rola wartości w interpretacji prawa. Ujęcie normatywne

Dr Mateusz ZEIFERT
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z perspektywy kognitywnej teorii prototypu. Studium przypadku

Prof. UŚ dr hab. Agnieszka BIELSKA-BRODZIAK, Mgr Marek SUSKA
Jak powstają symboliczne ustawy? Studium dwóch przypadków

Sprawozdania:

Dr Karolina GMEREK
Uroczystość odnowienia doktoratu Profesora Macieja Zielińskiego, Poznań, 10 stycznia 2020 r.

In memoriam:

Prof. US dr hab. Agnieszka CHODUŃ
Profesor Maciej Zieliński (1940–2020)

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z perspektywy kognitywnej teorii prototypu. Studium przypadku

Dr Mateusz Zeifert

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Abstrakt w języku polskim: Wątpliwości interpretacyjne w stosowaniu prawa rodzą się zazwyczaj z rozbieżności pomiędzy językiem przepisu a rzeczywistością pozajęzykową. Stanowią zatem problem kategoryzacji. W teorii prawa i praktyce prawniczej od stuleci dominowała klasyczna teoria kategoryzacji, zgodnie z którą kategorie pojęciowe dają się opisać za pomocą zestawu cech wystarczających i koniecznych. W latach 70-tych XX. wieku amerykańska badaczka, Eleanor Rosch, przeprowadziła szereg eksperymentów psychologicznych, które doprowadziły do zakwestionowania teorii klasycznej i stworzyły podwaliny teorii alternatywnej, znanej jako teoria prototypu. Wedle tego podejścia kategorie pojęciowe zorganizowane są wokół najbardziej typowych okazów (prototypów), a przynależność do kategorii mierzona jest podobieństwem do prototypu. Wiąże się z tym m. in. stopniowalność przynależności do kategorii i rozmycie ich granic. Artykuł zawiera przedstawienie zarysu teorii prototypu w wersji wykorzystywanej w językoznawstwie kognitywnym. Jej użyteczność dla teorii i praktyki wykładni prawa została przetestowana na kanwie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dotyczącego pojęcia piwa. W wyroku tym TSUE odmówił zdefiniowania pojęcia piwa poprzez ustalenie wymogów co do jego składu surowcowego i orzekł, że piwem jest produkt, który ma cechy organoleptyczne piwa. Taka definicja na gruncie teorii klasycznej jawi się jako tautologiczna, jednak znajduje teoretyczne uzasadnienie na gruncie teorii prototypu. We wnioskach autor wskazuje problemy badawcze, których podjęcie jest niezbędne dla rzetelnego wykorzystania teorii prototypu w prawoznawstwie.

Słowa kluczowe: kategoryzacja, semantyka, teoria prototypu, wykładnia prawa

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 2(23)/2020, s. 109-120.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.2.109

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 665

W kategorii:Artykuły Tagi:kategoryzacja, semantyka, teoria prototypu, wykładnia prawa

Numer 2(17)/2018 [ENG/PL]

 

Prof. dr Marina DAWIDOWA
Filozofia prawa we współczesnej Rosji [PL]

Artykuły:

Dr hab. Agnieszka BIELSKA-BRODZIAK, Dr Mateusz ZEIFERT
Materiały legislacyjne jako narzędzie rozwiązywania gramatycznych problemów wykładni prawa [ENG]

Dr Sławomir DRELICH
Rewolucyjna filozofia polityczna Ayn Rand [ENG]

Mgr Marta DUBOWSKA, Dr hab. Adam DYRDA
Narracje prawne a spory prawnicze [ENG]

Dr Michał DUDEK
Kilka pytań na temat fotografii w decyzjach sądowych [ENG]

Maksymilian HAU, Stanisław JĘDRCZAK
Prawo – osoba – śmierć. Część I: Wokół koncepcji Daniela Sperlinga [PL]

Mgr Justyna JEZIERSKA
Polityczna, moralna czy kryminalna? Rozważania o winie na podstawie teorii Karla Jaspersa [PL]

Michał PAWŁOWSKI
Idee liberalne i konserwatywne w myśli ordoliberalizmu [PL]

Dr Georgii SIBIRTSEV
Zapewnienie niezależności w regulacji etyki zawodowej adwokata w Federacji Rosyjskiej i Rzeczypospolitej Polskiej [ENG]

Sprawozdania:

Mgr Katarzyna HANAS
Konferencja Naukowa „Integracyjna teoria prawa – między praktyką a dogmatyką”, Lublin, 18 grudnia 2017 r. [PL]

Dr Paweł KOKOT
Konferencja Naukowa „Zastosowanie koncepcji teoretycznej intertemporalności Jarosława Mikołajewicza”, Poznań, 8 czerwca 2018 r. [PL]

 

Materiały legislacyjne jako narzędzie rozwiązywania gramatycznych problemów wykładni prawa

Dr hab. Agnieszka Bielska Brodziak, Dr Mateusz Zeifert

Uniwersytet Śląski

Abstrakt: W pierwszej kolejności w tekście zaprezentowano narzędzie interpretacyjne, jakim są materiały pochodzące z procesu legislacyjnego (materiały legislacyjne, historia legislacyjna), wraz z podnoszonymi w teorii prawa argumentami za i przeciwko ich wykorzystaniu w tym charakterze. Problematyka ta zostaje następnie odniesiona do specyficznego rodzaju problemów interpretacyjnych, jakim są problemy wynikające z budowy gramatycznej przepisów prawa. Autorzy omawiają kolejno pięć kazusów, w których polskie sądy sięgają do materiałów legislacyjnych w celu rozwiązania wątpliwości powodowanych przez składnię zdania, użyte w nim spójniki czy interpunkcję. Zapadłe w nich rozstrzygnięcia są niejednorodne – sięgając po materiały legislacyjne sądy konfrontują się z różnymi innymi narzędziami i wartościami (np. słowniki językowe, logika formalna, ratio legis przepisu, zasady procedury legislacyjnej). Wyniki tej konfrontacji wypadają rozmaicie. W efekcie zaprezentowane orzeczenia stanowią dobrą ilustrację różnorodności zagadnień związanych z teoretycznymi i praktycznymi aspektami wykorzystywania materiałów legislacyjnych w procesie wykładni prawa.

Słowa kluczowe: historia legislacyjna, materiały legislacyjne, wykładnia prawa, problemy gramatyczne

Język artykułu: angielski

Data otrzymania: 02.10.2017
Data akceptacji: 15.12.2017

Opublikowano: Numer 2(17)/2018, s. 18-34.

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 572

W kategorii:Artykuły Tagi:Agnieszka Bielska-Brodziak, historia legislacyjna, materiały legislacyjne, Mateusz Zeifert, problemy gramatyczne, wykładnia prawa

Szukaj

Kategorie

  • Aktualności
  • Artykuły
  • Bez kategorii
  • In Memoriam
  • Recenzje i polemiki
  • Słowo wstępne
  • Sprawozdania
Infrastruktura czasopismaISSN 2082-3304Otwarty dostępCC BY 4.0Crossref DOIDOAJ

Copyright © 2026 Polska Sekcja Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej IVR | Administrator strony: Karolina Gmerek

Ta strona używa plików cookies. Zakładamy, że wyrażają Państwo na to zgodę, ale mogą Państwo także wyłączyć pliki cookies w Ustawieniach. //
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. (Zob. więcej // Read more) Ustawienia // SettingsZGODA // ACCEPT

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT