Artykuły – Strona 35

Philosophical Roots of the Dialogical Concept of Law

Dr Anna Rossmanith

Uniwersytet Warszawski

Abstrakt w języku angielskim: The main task which I pose for myself is to indicate the philosophical roots of the dialogical concept of law. First and foremost, I would like to present dialogue in the context of ancient Greek philosophy and in the context of the classicists of the philosophy of dialogue. Furthermore, I seek phenomenological bases for constructing the dialogical concept of law. The phenomenological method, starting with its classical Husserlian form, has undergone many changes. Thanks to the indication of new horizons of phenomenology by Emmanuel Levinas, discovering dialogical consciousness and the subject constituted in being with the Other are possible. The reference point of reflections on the concept of law is the relationship with the Other as an ethical relationship. Philosophy of dialogue is a certain possible prism of thinking about the social, public, and institutional space. It is thinking through the prism of dialogue (speaking), but also through the third who contributes discourse relevant to what is said. Law as the third, as the mediating element, is a co-constituting element of the entire legal world.

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 2(13)/2016, s. 51-58.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2016.2.51

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 631

Punishing (Non-)Citizens

Dr Michał Peno

Uniwersytet Szczeciński

Abstrakt w języku angielskim: If sociologists are to be trusted, reflexivity, focused on itself and devoid of any religious or at least ideological framework, leads to the weakening of control mechanisms. Such changes are accompanied by the polarization of social classes and by the exclusion of the so-called underclass (which certainly includes a vast majority of criminals) from the civil society. In the doctrine of criminal law of “mature modernism”, within the framework of a liberal-democratic state, the civil society, together with the idea of communication, is supposed to constitute a central reference point in the research on criminal liability. Reflexivity brings up new problems. New citizen-oriented criminal law is being shaped, based upon mediation and communication (e.g. restorative justice, Expressive Theory). The civil society does not include the area of politics or political nature of things, where the problem is not the justification of the punishment but the effectiveness of mere spatial isolation. In this sense, it is difficult to talk about the merits of the emancipation of an individual from the limitations imposed by the society. The weakening of any external authority and of political duties owed to the state is replaced by self-control proper to reflexive modernity only in cases where the individuals have adequate intellectual and ethical predispositions. Disappearance of the influence of external rules and values together with the mechanism of exclusion from the civil society results in the weakening of self-control and in selfish care only about one’s own perspective (but also in repressive subordination by the state). Such a state of affairs creates favourable conditions for objectifying criminal liability, abandoning the concept of guilt, and for attempts to provide an ethical justification of penalty – which are concepts taken from the “world of citizens”.

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 2(13)/2016, s. 28-38.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2016.2.28

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 569

A Note on Legal Education, Its Specific Features and Related Myths

Prof. dr hab. Małgorzata Król

Uniwersytet Łódzki

Abstrakt w języku angielskim: The question of legal education is recognised as important along various dimensions and thus has been in the focus of attention of numerous distinguished legal scholars and practitioners all over the world. The problem of legal education includes not just methodological issues, but also the issues that are par excellence philosophical in nature. Legal education has a specificity that arises from the nature of law and its complexity, and is related to the personal dimension of this education. The process of education should be organised in such a way that students should be in contact with members of the legal community whose authority, moral and subject matter-related attributes play a vital, formative role in legal education. The author tries to confront the didactics-related reality with ideals and postulates present within this field. Yet, it is revealed that such a reality is hidden below a “thick layer” of myths, which have grown around legal education. These myths blur the real picture of lawyers’ education, creating a kind of legal education mythology. Two types of systemic legal myths are indicated. The first one is built on the paradigm of university legal education. The other type is based on the paradigm of university studies.

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 2(13)/2016, s. 14-27.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2016.2.14

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 580

Chaïm Perelman and Lucie Olbrechts-Tyteca’s Account of Analogy Applied to Law: the Proportional Model of Analogical Legal Reasoning

Dr Maciej Koszowski

Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie

Abstrakt w języku angielskim: In this paper, the author has undertaken an attempt to adjust Chaïm Perelman and Lucie Olbrechts-Tyteca’s conception of analogy to the province of law. He thus sketches out a pertinent scheme of legal analogy based upon the similarity of proportions and indulges in a consideration of the merits and demerits of such a proposition. To this aim, as the proportions that are compared in such an account of analogy, the relations between the facts of the cases and their legal outcomes were chosen: one such outcome already known and one tentatively posited. Finally, however, the author’s analyses lead to the conclusion that despite its considerable theoretical attractiveness and some mystical charm, legal analogy consisting of the comparison of two proportions is either quite similar to orthodox approaches to analogical reasoning in law or too obscure for one to employ it credibly in the legal setting. In consequence, until its proponents have elucidated the workings of proportional analogy in more detail, the potential use of such a form of analogy in the province of law does not seem promising and cannot be recommended.

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 2(13)/2016, s. 5-13.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2016.2.5

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 1 631

Filozofia prawa międzynarodowego Ronalda Dworkina

Dr Tomasz Widłak

Uniwersytet Gdański

Abstrakt: Ronald Dworkin nie poświęcał uwagi fundamentalnym filozoficznym pytaniom dotyczącym specyfiki prawa międzynarodowego. Zmieniło się to pod koniec jego życia, gdy napisał artykuł zatytułowany „Nowa filozofia prawa międzynarodowego”, opublikowany już po jego śmierci. Celem niniejszego tekstu jest rekonstrukcja zasadniczych tez charakterystycznych dla podejścia Dworkina, odniesienie się do krytyków jego propozycji oraz umiejscowienie tej debaty w kontekście nurtu konstytucjonalizmu globalnego. W pierwszej części artykułu, autor rekonstruuje trzy tezy nowej filozofii prawa międzynarodowego Dworkina. Zgodnie z pierwszą z nich, prawo międzynarodowe wymaga pojmowania interpretywistycznego i ugruntowania w moralności politycznej społeczności międzynarodowej (wspólnoty międzynarodowej). Drugą tezę amerykańskiego uczonego można sformułować następująco: legitymizacja polityczna władzy na poziomach narodowym i międzynarodowym jest jednolita. Trzecią tezą Dworkina jest postulat wdrożenia w prawie międzynarodowym zasady istotności (principle of salience) jako podstawowej zasady strukturalnej. Po krytycznym omówieniu teorii Dworkina, w drugiej części artykułu zaproponowana zostanie konstytucyjna interpretacja nowej filozofii prawa międzynarodowego. Aby teoria mogła kwalifikować się jako podejście konstytucyjne, musi spełnić dwa warunki konstytucjonalizmu globalnego. Pierwszym z nich jest prymat praw podmiotowych, drugim zaś prymat norm konstytucyjnych w ramach systemu prawnego. Konkluzją artykułu jest teza, że nowa filozofia prawa międzynarodowego Ronalda Dworkina spełnia te warunki, zaś zasada istotności stanowi de facto fundamentalną zasadę konstytucyjną opartą na uzasadnieniu moralnym. Propozycja przedstawiona przez Dworkina stanowi jedynie ogólny zarys jego teorii prawa międzynarodowego i może być w przyszłości rozwijana. Bez względu na polityczne uwarunkowania, prawnicy i filozofowie mają co najmniej intelektualne zobowiązanie tworzenia nowych modeli teoretycznych dla prawa międzynarodowego.

Słowa kluczowe: Ronald Dworkin, prawo międzynarodowe, społeczność międzynarodowa, zasada istotności, konstytucjonalizm globalny, konstytucjonalizacja prawa międzynarodowego, filozofia prawa międzynarodowego, prawo globalne

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(12)/2016, s. 64-77.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 507

Czy modny i sprawiedliwy mogą mieć ze sobą coś wspólnego? – czyli kilka słów o thick terms, thick concepts oraz thick properties

Mgr Izabela Skoczeń

Uniwersytet Jagielloński

Abstrakt: W niniejszym artykule rozważam dwa pytania. Po pierwsze, jakie są relacje teoretyczne pomiędzy „thick terms”, „thick concepts” oraz „thick properties”. Staram się wykazać, że odpowiedź zależna jest od wyboru założeń filozoficznych. Po drugie, rozważam jakie są możliwe powiązania pomiędzy opisowymi i ewaluatywnymi komponentami „tłustych” wyrażeń. Koncentruję się na naturze elementu ewaluatywnego oraz przeciwstawiam sobie semantyczne i pragmatyczne ich ujęcie. W konkluzji stwierdzam, że wyrażenia takie jak „prawny” są tłuste par excellence. Co za tym idzie, budując spójną teorię prawa, powinniśmy być świadomi wszystkich teoretycznych zawiłości związanych z treścią ewaluatywną.

Słowa kluczowe: tłuste wyrażenia, tłuste pojęcia, tłuste właśności, filozofia języka, prawo i język

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(12)/2016, s. 55-63.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 450

Wpływ redukcji dysonansu poznawczego na treść prawa pozytywnego. Eufemizmy

Mgr Sławomir Piekarczyk

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Abstrakt: Prawo pozytywne jest rezultatem grupowej decyzji normatywnej. Jest stanowione przez upoważnionych członków legislatywy, którzy w procesie tworzenia prawa nie są wolni od swoich doświadczeń i motywacji. Pojawia się więc pytanie, jakie procesy dotyczące takich osób mogą wpłynąć na treść prawa. Aby znaleźć na to pytanie odpowiedź (wyjaśnienie) konieczne jest wyjście poza klasyczne badanie prawa i integracja teorii prawa z takimi dyscyplinami jak m.in. psychologia, socjologia, politologia i kognitywistyka. W niniejszym artykule wykorzystana została teoria dysonansu poznawczego wywodząca się z psychologii społecznej i opracowana przez Leona Festingera w 1957 r., by na jej bazie sformułować hipotezę dotyczącą wpływu redukcji dysonansu poznawczego na treść prawa pozytywnego, czego wyrazem może być używanie przez prawodawcę eufemizmów.

Słowa kluczowe: prawotwórstwo, legislacja, dysonans poznawczy, redukcja dysonansu poznawczego, Leon Festinger, eufemizmy

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(12)/2016, s. 44-54.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 410

Konflikt pomiędzy lekarzem i pacjentem: próba diagnozy, propozycje „leczenia”

Dr Błażej Kmieciak

Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Abstrakt: Prawa pacjenta stały się w ostatnich latach szczególnym elementem dyskusji na temat ochrony zdrowia. Dotyczą one wyjątkowej relacji. Często wiąże się ona z sytuacjami, w których specjalista medyczny musi wkroczyć w intymne sfery życia chorego. Chory często doświadcza fizycznego lub psychicznego cierpienia. W debatach medycznych pojawił się jednak nowy element. Dotyczy on informacji o konfliktach między pacjentami a chorymi. Konflikty te mają szczególny charakter, występują bowiem pomiędzy osobą potrzebującą pomocy a ekspertem, który może ją zapewnić. Warto zastanowić się, jaka jest przyczyna konfliktu. Czy konflikt pogłębia się? Czy istnieją systemowe formy pomocy w jego rozwiązaniu? Czy procedury mediacyjne mogą przydać się w podobnie trudnych sytuacjach? Przedstawiany artykuł jest próbą odpowiedzi na te pytania.

Słowa kluczowe: ochrona zdrowia, prawa pacjenta, lekarze, konflikt, rozwiązywanie sporów, mediacja

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(12)/2016, s. 30-43.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 431

Prawo jako przedmiot kulturowy w filozofii prawa Carlosa Cossio

Mgr Krzysztof Goździalski

Uniwersytet Łódzki

Abstrakt: Głównym celem artykułu jest przedstawienie poglądów argentyńskiego filozofa prawa Carlosa Cossio na istotę prawa. Cossio swoją filozofię prawa nazwał egologią. Oryginalność jego dzieła wyraża się w tym, że widzi on silny związek między filozofią prawa a przyjętymi przesłankami filozoficznymi. Punktem wyjścia dla rozważań nad prawem są bowiem zaakceptowane twierdzenia ontologiczne i epistemologiczne. Ponadto, ze względu na przyjęte poglądy filozoficzne Carlos Cossio uzasadnia swoje twierdzenia dotyczące prawa. Egologia opiera się na fenomenologii Edmunda Husserla łączonej z elementami filozofii kultury Wilhelma Diltheya. Czerpie też z filozofii Martina Heideggera i Immanuela Kanta. W artykule opisuję ontologie przedmiotów opracowane przez Carlosa Cossio, zwane też ontologiami regionalnymi. Omawiam również odpowiadające tym przedmiotom metody badawcze i akty gnoseologiczne, z których składają się te metody. Przedstawiam też charakterystykę prawa jako przedmiotu kulturowego. Prezentowany tekst ma nie tylko cel sprawozdawczy. Celem artykułu jest również wykazanie, iż filozofia prawa Carlosa Cossio ma charakter semantyczny.

Słowa kluczowe: Carlos Cossio, egologia, prawo jako przedmiot kulturowy, fenomenologia, ontologie regionalne, Jerzy Wróblewski.

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(12)/2016, s. 12-29.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 545

Różne teksty – podobna wykładnia. Interpretacja prawa a interpretacja Biblii

Mgr Bartłomiej Dębski

Abstrakt: Artykuł poświęcony jest podobieństwom pomiędzy wykładnią prawa a interpretacją Biblii. Tekst koncentruje się na mechanizmach leżących u podstaw zarówno zasad interpretacji prawa, jak i Biblii. Po pierwsze, omawia się krótko analogiczne językowe dyrektywy wykładni. Po drugie, wskazuje się pozajęzykowe dyrektywy interpretacyjne. W drugiej części tekstu zwraca się też uwagę na pewne wady pozajęzykowych zasad interpretacji prawniczej. W konkluzjach proponuje się koncepcję, która umożliwia przezwyciężenie tych niedoskonałości.

Słowa kluczowe: wykładnia prawa, Biblia, egzegeza biblijna, wykładnia dynamiczna

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(12)/2016, s. 5-11.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 413

« Poprzednia strona

Następna strona »