Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVRwww.ivr.org.pl
  • About us
  • Aim & scope
  • News
  • Issues
    • Current issue
    • Past Issues
    • Thematic Collections
  • Editorial board
    • Board Members
    • Reviewers
  • For authors
  • Ethics
  • Contact
  • Polski

Search Results for: prawo

No. 1(46)/2026 [PL/ENG]

ARTICLES

Dr Sławomir Piekarczyk
Prof. dr hab. Zygmunt Tobor
Stosowanie prawa łaski przez Prezydenta RP w świetle argumentów spoza tekstu Konstytucji – materiały legislacyjne i utrwalona praktyka (studium przypadku)

Dr Karolina Gmerek
Dr Michał Krotoszyński
Odczytywanie reguł konstytutywnych z tekstu prawnego. Przykład ułaskawienia

Dr Marta Laskowska
Czynniki podlegające ocenie i kwalifikacji w postępowaniu sądowym o rozwiązanie przysposobienia – badania akt spraw prowadzonych przez sądy rejonowe miasta Warszawy

Mgr Marcin Wilczyński
Ochrona niezawisłości sędziowskiej na tle historycznego rozwoju klauzuli good behaviour jako podstawy odwołania sędziego w prawie angielskim i amerykańskim

Mgr Bartłomiej Bodziński-Guzik
Prawo, teatr i empatia – czyli Teatr Legislacyjny?

Dr Łukasz Mirocha
Spencer and Kropotkin: Two Takes on Evolutionary Sources of Social Norms

 

REVIEWES 

Dr Dawid Kostecki
Jak badać prawo, by nie zgubić sensu? Głos w dyskusji nad metodologią badań prawa na kanwie książki Grzegorza Wierczyńskiego Ewolucja programów badania prawa (Wolters Kluwer, Warszawa 2025, ss. 403)

Number 1(22)/2020 [PL]


Artykuły:

Dr Wojciech CISZEWSKI
Worldview Controversies in a Workplace: Comments from the Theory of Law Perspective on the Cracow IKEA Employee Case

Dr Karolina GMEREK
Identification of Procedural Acts Performed at the Trial: Considerations in the Context of the Actual Utterances of Non-professional Participants of Court Proceedings

Mgr Kamil JESIOŁOWSKI
Lord Patrick Devlin’s Concept of Public Morality in the Light of Case Law of the European Court of Human Rights

Dr Michał PEŁKA
David DeGrazia on Animal Rights: A Critical Analysis

Dr Paweł SKUCZYŃSKI
Narrativity of Legal Language in Law-Making Processes

Mgr Michał SOPIŃSKI
Legal Reasoning as Practical Reasoning in John M. Finnis’ New Natural Law Theory

Mgr Marek SUSKA
Should a Court Be Understanding for the Legislator? On Legislative Error from the Perspective of the Theory of Legal Interpretation

Dr hab. Adam ZIENKIEWICZ
Collaborative Law: Legal Practice Based on Cooperation

Recenzje i polemiki:

Dr hab. Arkadiusz BARUT
Karol Dobrzeniecki, „Law on Emergency Situations. Between Legalism and Necessity”. A Review

Sprawozdania:

Mgr Wojciech JANKOWSKI
Conference Report „Law and Literature”, Gdańsk, 31 May 2019

Dr Mateusz PĘKALA
IVR Best Philosophy of Law Book Prize 2017-2018, Lucerne, 10 July 2019.

 

Does every culture deserves a defence? Few queries concerning cultural defence and criminal law in the age of multiculturalism

Mgr Michał Dudek

Jagiellonian University


English abstract:
The aim of the article is to indicate some of the axiological problems faced by the legislator in the law-making process. They are clearly visible in those legal regulations that are introduced in response to crisis situations. The presented example – terrorist attack by hijacking a plane – is not only used to demonstrate dilemmas which in this situation must be settled by the legislator preparing relevant legal provisions, but it is also a pretext for enriching the discussion on the axiological aspect of the law. The article focuses on the so-called natural helplessness of law in axiological matters, law inflation and the problem of responsibility. The author concludes that issues indicated in the article cannot be solved in the light of current Constitutional Court’s judgements, which are treated as a reference point of the discussed issues.

Keywords: cultural defence, multiculturalism, ethnocentrism, militant ethnocentrism, criminal law, minority rights

Language: Polish

Published: Number 2(3)/2011, pp. 47-60.

Download file: Download

Number of downloads:
615

References:

  1. Appadurai A., Strach przed mniejszościami. Esej o geografii gniewu, tłum. M. Bucholc, Warszawa 2009 
  2. Arjona C., Truffin B.,  The Cultural Defence in Spain, w: Foblets M.-C., Renteln A.D.  (red.), Multicultural Jurisprudence. Comparative Perspectives on the Cultural Defense, Portland 2009 
  3. Bronitt S., Visions of a Multicultural Criminal Law: an Australian Perspective, w: Foblets M.-C., Renteln A.D.  (red.), Multicultural Jurisprudence. Comparative Perspectives on the Cultural Defense, Portland 2009 
  4. Carstens P.A., The Cultural Defence in Criminal Law: South African Perspectives, w: Foblets M.-C., Renteln A.D.  (red.), Multicultural Jurisprudence. Comparative Perspectives on the Cultural Defense, Portland 2009 
  5. Chiu E.M., Culture as Justification, not Excuse, St. John’s Legal Studies Research Paper No. 06-0043 
  6. Coleman D.L., Individualizing Justice through Multiculturalism: the Liberal’s Dilemma, “Columbia Law Review” 1996, t. 96, nr 5 
  7. Deckha M., The Paradox of the Cultural Defence: Gender and Cultural Othering in Canada, w: Foblets M.-C., Renteln A.D.  (red.), Multicultural Jurisprudence. Comparative Perspectives on the Cultural Defense, Portland 2009 
  8. Donovan M., Garth J.S., Delimiting the Culture Defense, “Quinnipiac Law Review” 2007 
  9. Eisenberg A., Spinner-Halev J., Introduction, w: Eisenberg A., Spinner-Halev J.  (red.), Minorities within Minorities. Equality, Rights and Diversity, Cambridge 2005 
  10. Fish S., Boutique Multiculturalism, or Why Liberals Are Incapable of Thinking about Hate Speech, “Critical Inquiry” 1997, t. 23 
  11. Fontaine R.G., Held E.M., On the Boundaries of Culture as an Affirmative Defense, “Arizona Law Review” 2009 
  12. Gierszewski Z., Kultura – moralność – względność. Doktryna relatywizmu kulturowego M.J. Herskovitsa, Poznań 2000 
  13. Gryniuk A., Prawo jako forma techniki społecznej i jego funkcje, w: Polkowska G. (red.), Prawo i ład społeczny. Księga pamiątkowa dedykowana Profesor Annie Turskiej, Warszawa 2000 
  14. Kaczmarek P., Pytanie o użyteczność perspektywy (etno)centrycznej dla rozważań nad prawem, Błachut M. (red.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Ponowoczesność, Wrocław 2007 
  15. Kojder A., Godność i siła prawa, Warszawa 2001 
  16. Maier S., Honor Killings and the Cultural Defense in Germany, w: Foblets M.-C., Renteln A.D. (red.), Multicultural Jurisprudence. Comparative Perspectives on the Cultural Defense, Portland 2009 
  17. Merle J.-Ch., Cultural Defence, Hate Crimes and Equality Before the Law, “Ethic@” 2006, t. 5, nr 1 
  18. Morawski L., Główne problemy współczesnej filozofii prawa. Prawo w toku przemian, Warszawa 2005
  19. Oude Breuil B.C., Dealing with Ethnic Order in Criminal Law in Practice: a Case Study from the Netherlands, w: Foblets M.-C., Renteln A.D. (red.), Multicultural Jurisprudence. Comparative Perspectives on the Cultural Defense, Portland 2009 
  20. Paleczny T., Stosunki międzykulturowe: modele pluralizmu w społeczeństwach „ponowoczesnych”, w: Golemo K., Paleczny T., Wiącek E. (red.), Wzory wielokulturowości we współczesnym świecie, Kraków 2006 
  21. Phillips A., Multiculturalism without Culture, Princeton 2009 
  22. Renteln A.D., The Cultural Defense, Nowy Jork 2004 
  23. Renteln A.D., The cultural defense: Challenging the monocultural paradigm, w: Foblets M.-C., Gaudreault-Desbiens J.-F., Renteln A.D. (red.), Cultural Diversity and the Law: State Responses from Around the World, Bruksela 2010 
  24. Rokicki J., O realności i złudzeniu „globalizacji”, „wielokulturowości” i „ponowoczesności”, w: Golemo K., Paleczny T., Wiącek E.  (red.), Wzory wielokulturowości we współczesnym świecie, Kraków 2006 
  25. Shachar A., Multicultural Jurisdictions. Cultural Differences and Women’s Rights, Cambridge 2001 
  26. Siesling M., Ten Voorde J., The Paradox of Cultural Differences in Dutch Criminal Law, w: Foblets M.-C., Renteln A.D. (red.), Multicultural Jurisprudence. Comparative Perspectives on the Cultural Defense, Portland 2009 
  27. Sitarz O., Culture defence a polskie prawo karne, „Archiwum Kryminologii” 2007–2008/ t. XXIX–XXX 
  28. Sulikowski A., Współczesny paradygmat sądownictwa konstytucyjnego wobec kryzysu nowoczesności, Wrocław 2008 
  29. Szahaj A., E pluribus unum? Dylematy wielokulturowości i politycznej poprawności, Kraków 2010 
  30. Warmińska K., Pamięć społeczna w walce o uznanie w społeczeństwie wielokulturowym, w: Golemo K., Paleczny T., Wiącek E. (red.), Wzory wielokulturowości we współczesnym świecie, Kraków 2006 
  31. Wojciechowski B., Interkulturowe prawo karne. Filozoficzne podstawy karania w wielokulturowych społeczeństwach demokratycznych, Toruń 2009 
  32. Woodman G.R., The Culture Defence in English Common Law: the Potential for Development, w: Foblets M.-C., Renteln A.D.  (red.), Multicultural Jurisprudence. Comparative Perspectives on the Cultural Defense, Portland 2009 
  33. Zajadło J., Kontrowersje wokół tzw. obrony przez kulturę – okoliczność wyłączająca winę, okoliczność łagodząca czy nadużycie prawa do obrony, „Przegląd Sądowy” 2007/6 
  34. Zajadło J., Moua zniewala Xeng Xiong, w: J. Zajadło (red.), Fascynujące ścieżki filozofii prawa, Warszawa 2008 
  35. Zajadło J., Po co prawnikom filozofia prawa?, Warszawa 2008 
  36. Zajadło J., Uniwersalizm praw człowieka w konstytucji – bezpieczne i niebezpieczne relatywizacje, „Przegląd Sejmowy” 2007/4 

Filed Under: Articles Tagged With: criminal law, cultural defence, ethnocentrism, Michał Dudek, militant ethnocentrism, minority rights, multiculturalism

Are we facing a crisis of law? Reflections in reference to the so-called claim to correctness problem

Dr Paweł Skuczyński

University of Warsaw


English abstract:
What is usually acknowledged as a topicality indication of Gustav Radbruch’s legal philosophy is the theoretical interest in and practical application of his ideas – known as the Radbruch’s formula – on abominable law, statutory non-law and the refusal to apply it by public authorities, the judiciary in particular. The article main argument is that we can point to other than Radbruch’s formula elements in his philosophy of law which are still applicable and present in the recent discussion on the concept of law itself, its validity and application. What this means is basic to Radbruch’s thought the distinction between the concept of law (Rechtsbegriff), the idea of law (Rechtsidee) and the relationship between the two. The solution accepted by Radbruch in this matter is very broadly applied by the representatives of the nonpositivist concept of law. However, the solution may be ascribed a more general meaning, which manifests itself in the ‘claim to correctness problem’ (Anspruch auf Richtigkeit). Such a claim has to be an element not only of law itself but also of all legal statements including acts of applying the law. The point I endeavour to defend is that out of the three interpretations of the claim to correctness problem, the one which refers not only to the correctness of legal order and law application acts, but also to lawyers’ professional obligations and responsibility is the best justified. This is because such a view most fully addresses the challenges of modern law, which has become increasingly professional in character, but on the other hand more prone to factors typical to fully professionalised walks of life – to critical factors especially. The question of how much the interpretation is compatible with Radbruch’s perspective, is beyond the scope of this analysis. However, some arguments suggesting higher degree of concordance will be presented.

Keywords: Gustav Radbruch, Radbruch’s formula, nonpositivist concept of law, claim to correctness, abominable law, statutory lawlessness, legal ethics

Language: Polish

Published: Number 2(3)/2011, pp. 61-75.

Download file: Download

Number of downloads:
455

References:

  1. Alexy R., Begriff und Geltung des Rechts, München 2002 
  2. Alexy R., Theorie der juristichen Argumentation. Die Theorie des rationalen Diskurses als Theorie der juristischen Begründung, Frankfurt am Main 1991 
  3. Alexy R., W obronie niepozytywistycznej koncepcji prawa, „Państwo i Prawo” 1993/11–12 
  4. Apel K.-O., Das Apriori der Kommunikationsgemeinschaft und die Grundlagen der Ethik, w: Apel K.-O., Transformation der Philosophie, Band II, Das Apriori der Kommunikationsgemeinschaft, Frankfurt am Main 1973 
  5. Apel K.-O.,  Diskurs und Verantwortung. Das Problem des Übergangs zur postkonventionellen Moral, Frankfurt am Main 1988 
  6. Apel K.-O., Etyka dyskursu jako etyka odpowiedzialności – postmetafizyczna transformacja etyki Kanta, Principia 1992/5, 
  7. Apel K.-O., Wspólnota komunikacyjna jako transcendentalne założenie nauk społecznych, Zeidler-Janiszewska A., Kultura współczesna. Teoria–Interpretacje–Krytyka, Warszawa 1993 
  8. Cern K., Wojciechowski B., O koniecznych związkach między dyskursem prawnym a moralnym, w: Zajadło J. (red.), Dziedzictwo i przyszłość. Problemy współczesnej niemieckiej filozofii prawa, Gdańsk 2010
  9. Chauvin T., Sprawiedliwość: między celowością a bezpieczeństwem prawnym. Ewolucja poglądów Gustawa Radbrucha, „Studia Iuridica” 1999/37 
  10. Dreier R., Paulson S.L., Einführung in die Rechtsphilosophie Radbruchs, w: Dreier R., Paulson S.L. (red.), Radbruch G., Rechtsphilosophie. Studienausgabe, Heidelberg 2003 
  11. Dreier R., Recht und Moral, w: Recht-Moral-Ideologie. Studien zur Rechtstheorie, Frankfurt am Main 1981 
  12. Gizbert-Studnicki T., Grabowski A., Kilka uwag o niepozytywistycznej koncepcji prawa, w: Bogucka I., Tobor Z. (red.), Prawo a wartości. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Nowackiego, Kraków 2003 
  13. Grabowski A., Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa, Kraków 2009 
  14. Kosielińska-Grabowska U.A., Idea sprawiedliwości u Gustawa Radbrucha, w: Wojciechowski B., Golecki M.J.  (red.), Rozdroża sprawiedliwości we współczesnej myśli filozoficznoprawnej, Toruń 2008 
  15. Paulson S.L., On the Background and Significance of Gustav Radbruch’s Post-War Papers, „Oxford Journal of Legal Studies”, 2006/17 
  16. Peczenik A., Non-Positivist Conception of Law, w: Teoria prawa. Filozofia prawa. Współczesne prawo i prawoznawstwo, Toruń 1998 
  17. Radbruch G., Filozofia prawa, Warszawa 2009 
  18. Rüthers B., Recht und Juristen unter dem Sog und Druck wechselnder politicher Systeme, w: 125 Jahre Rechtsanwaltskammer Frankfurt am Main, Oberlandesgericht Frankfurt am Main, Rechtspflege, Frankfurt am Main 2004 
  19. Scheider K., Der deutsche Jurist als Bürokrat – Zur Beziehung zwischen der sozialen Role des deutschen Juristen und der Entwicklung der staatlichen Bürokratie, w: Kaupen W., Werle R.  (red.), Soziologische Probleme juristischer Berufe, Göttingen 1974 
  20. Sekuła J. (red.), Idea etyczności globalnej, Siedlce 1999 
  21. Sierocka B., Krytyka i dyskurs. O transcendentalno-pragmatycznym uprawomocnieniu krytyki filozoficznej, Kraków 2003 
  22. Skuczyński P., Status etyki prawniczej, Warszawa 2010 
  23. Skuczyński P., Tradycje etyki prawniczej a nowoczesne zawody prawnicze, w: Steczkowski P. (red.), Etyka deontologia prawo, Rzeszów 2008 
  24. Sykuna S., Ralf Dreier – prawo rozumowe, w: Zajadło J. (red.), Przyszłość dziedzictwa. Robert Alexy, Ralf Dreier, Jürgen Habermas, Otfried Höffe, Arthur Kaufmann, Niklas Luhmann, Ota Weinberger: portrety filozofów prawa, Gdańsk 2008 
  25. Szyszkowska M., Neokantyzm. Filozofia społeczna wraz z filozofią prawa natury o zmiennej treści, Warszawa 1970 
  26. Wojciechowski B., Rozstrzyganie tzw. trudnych przypadków poprzez odwołanie się do odpowiedzialności moralnej, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 2004/LXX 
    Czasopismo 
  27. Zajadło J., Dziedzictwo przeszłości. Gustaw Radbruch: portret filozofa, prawnika, polityka i humanisty, Gdańsk 2007 
  28. Zajadło J., Formuła Radbrucha. Filozofia prawa na granicy pozytywizmu prawniczego i prawa natury, Gdańsk 2001 
  29. Zajadło J., Odpowiedzialność za mur. Procesy strzelców przy murze berlińskim, Gdańsk 2003 
  30. Zajadło J., Wprowadzenie: rewolucja czy ewolucja w poglądach Gustawa Radbrucha?, w: Mochnaczewski P., Kociołek-Pęksa A. (red.), Dobre prawo, złe prawo – w kręgu myśli Gustawa Radbrucha, Warszawa 2009

Filed Under: Articles Tagged With: abominable law, claim to correctness, Gustav Radbruch, legal ethics, nonpositivist concept of law, Paweł Skuczyński, Radbruch’s formula, statutory lawlessness

The law as a border in life of a man and states

Dr Dawid Bunikowski

WSB University in Toruń


English abstract:
The law as a border concerns both acts of man and the power and a territory of a state. The law as a border is a social institution more sophisticated than it seems to be in traditional concept of legal positivism and Austin’s point of view. In the state law there are many borders (in criminal law, civil law, administrative law, procedural law relating to terms, freedoms and rights, obligations, going to court, and on the other hand, competences/authorities of public offices etc.). In a narrow sense the law as a border is the state law, which establishes borders of human act and behavior through the sphere of legally allowed, forbidden and ordered acts creating institutionalized legal sanctions for the break of the border and non-respect for legal norms. In a wide sense the law as a border is also mine – „my” law, “internal” law (Petrazycki’s psychological theory of law), making one’s the rules of behavior and relating to the state law (the law as a border in a narrow sense) in many ways. Customary law (also religious law) and international law are very specific branches of the law. I maintain that the law as a border must be supported by other normative systems such as morality, religion etc.

Keywords: law as a border, state law, normative systems

Language: Polish

Published: Number 2(3)/2011, pp. 20-33.

Download file: Download

Number of downloads:
415

References:

  1. Allard L.C. i in., Cross-Border Relocation Law, Canada 2002 
  2. Austin J., The Province of Jurisprudence Determined, w: The Province of Jurisprudence Determined and The Uses of the Study of Jurisprudence, Indianapolis/Cambridge 1998 
  3. Borucka-Arctowa M. (red.), Społeczne poglądy na funkcje prawa, Wrocław 1982 
  4. Bunikowski D., Podstawowe kontrowersje dotyczące ingerencji prawa w sferę moralności, Toruń 2010. 
  5. Dellapenna W., Dispelling the Myths of Abortion History, Durham, North Carolina 2006 
  6. Johnson D.R., Post D.G., Law And Borders – The Rise of Law in Cyberspace, 48 Stanford Law Review 1996/1367 
  7. Kępiński J. (red. tomu), Kepiński M. (red. serii), Klafkowska-Waśniowska K., Sikorski R., Granice prawa autorskiego, Warszawa 2010 
  8. Lang W., Wróblewski J., Zawadzki S., Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986 
  9. Pałecki K., Społeczne opinie o prawie i jego sądowym stosowaniu w dziedzinie stosunków rodzinnych, w: M. Borucka-Arctowa (red.), Poglądy społeczeństwa polskiego na stosowanie prawa, Wrocław–Kraków–Warszawa–Gdańsk 1978 
  10. Pałecki K., Uwagi o koncepcji „granica prawa” Roscoe Pounda, „Zeszyty Naukowe UJ” 1984/20 
  11. Pałecki K., Uwagi o koncepcji granic prawa, w: Idee–Państwo–Prawo, J. Majchrowski (red.),”Zeszyty Naukowe UJ. Prace z Nauk Politycznych” 1991/28 
  12. Pałecki K., Warianty oddziaływania prawem na stosunki rodzinne, w: J. Kurczewski (red.), Prawo w społeczeństwie, Warszawa 1975 
  13. Petrażycki L., Wstęp do nauki polityki prawa, Warszawa 1968 
  14. Petrażycki L., O nauce, prawie i moralności. Pisma wybrane, Warszawa 1985 
  15. Spyra T., Granice wykładni prawa. Znaczenie językowe tekstu prawnego jako granica wykładni, Warszawa 2006 
  16. Wróblewski J., Nieostrość systemu prawa, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 1983 (rok wyd. 1985), t. XXXI 
  17. Wróblewski J., Prawo a homeostaza społeczna, „Państwo i Prawo” 1982/12 

Filed Under: Articles Tagged With: Dawid Bunikowski, law as a border, normative systems, state law

Monografia Marcina Matczaka „Summa iniuria. O błędzie formalizmu w stosowaniu prawa”

Mgr Anna Tomza

University of Łódź


Language:
Polish

Published: Number 1(2)/2011, pp. 86-102.

Download file: Download

Number od downloads:
483

References:

  1. Barak A., Purposive Interpretation in Law, Princenton-Oxford 2005.
  2. Bielska-Brodziak A., Interpretacja tekstu prawnego na podstawie orzecznictwa podatkowego, Warszawa 2009.
  3. Brzeziński B., Intencjonalizm jako koncepcja wykładni prawa i jego krytyka w Stanach Zjednoczonych Ameryki, w: Dzwonkowski H., Głuchowski J., Pomorska A., Szołno-Koguc J. (red.), W kręgu prawa podatkowego i finansów publicznych. Księga dedykowana profesorowi Cezaremu Kosikowskiemu, Lublin 2005.
  4. Brzeziński B., Poglądy sędziego Antonina Scalii na wykładnię prawa i ich odbiór w amerykańskiej doktrynie prawniczej, w: Pikulski S., Pływaczewski W., Dobkowski J. (red.), Przemiany doktrynalne i systemowe prawa publicznego. Studia dedykowane Profesorowi Wincentemu Bednarkowi, Olsztyn 2002.
  5. Brzeziński B., Wykładnia prawa podatkowego w Zjednoczonym królestwie Wielkiej Brytanii, w Irlandii Północnej oraz w Republice Irlandii, „Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2003/1.
  6. Czepita S., Reguły konstytutywne a zagadnienia prawoznawstwa, Szczecin 1996.
  7. Dzwonkowski H., Głuchowski J., Pomorska A., Szołno-Koguc J. (red.), W kręgu prawa podatkowego i finansów publicznych. Księga dedykowana profesorowi Cezaremu Kosikowskiemu, Lublin 2005..
  8. Eskridge Jr W.N., Frickey P.F., Statutory Interpretation as Practical Reasoning, “Stanford Law Review” 1990/42.
  9. Fish S., There Is No Textualist Position, “San Diego Law Review” 2005/1.
  10. Grey T., The New Formalism, “Standford Law School Working Papers” 1999/4.
  11. Gruszczyński B., Czy formalizm orzeczeń sądów administracyjnych oznacza powierzchowne rozpoznanie sprawy?, „Prawo i Podatki” 2006/4.
  12. Marmor A., The Immorality of Textualism, “Loyola Law Review” 2005..
  13. Matczak M., Jakimi kryteriami kierują się sędziowie rozstrzygając daną sprawę?, „Prawo i Podatki” 2006/4.
  14. Matczak M., Summa iniuria. O błędzie formalizmu w stosowaniu prawa, Warszawa 2007.
  15. Pikulski S., Pływaczewski W., Dobkowski J. (red.), Przemiany doktrynalne i systemowe prawa publicznego. Studia dedykowane Profesorowi Wincentemu Bednarkowi, Olsztyn 2002.
  16. Scalia A., A Matter of Interpretation: Federal Courts and the Law: An Essay, Princenton 1997.

Filed Under: Reviews and discussions Tagged With: Anna Tomza, Marcin Matczak, Summa iniuria

The ‘clarification’ theory of legal interpretation as a theory of justification. Psycholinguistic perspective and the positivist idea of legal interpretation

Mgr Marcin Romanowicz

University of Warsaw


English abstract:
Within the framework of legal positivism on the ground of Polish legal theory there was founded, in the scope of the issue of legal interpretation, the ‘clarification’ theory, formulated by J. Wróblewski. Adopting psycholinguistic perspective for the analysis of above mentioned theory allows to take the knowledge about human linguistic cognition into consideration and compare it with the vision of achieving understanding of legal text as understood by J. Wróblewski. Thus conducted “mental experiment” – moving from the level of the legal theory to the level of psycholinguistics – reveals “hidden” properties of J. Wróblewski theory of legal interpretation. First of all, as far as the question about the status of his theory is concerned, it allows to formulate a conclusion that it is neither a descriptive nor a normative theory of legal interpretation. It is possible to accept only as a normative theory of justification of interpretation decisions in the process of law application.

Keywords: Jerzy Wróblewski, ‘clarification’ theory of legal interpretation, psycholinguistics (keywords supplied by the editors)

Language: Polish

Published: Number 1(2)/2011, pp. 55-74.

Download file: Download

Number of downloads:
714

References:

  1. Alexy R., The Argument from Injustice. A Reply to Legal Positivism, Oxford 2002.
  2. Barankiewicz T., Inkluzywny pozytywizm prawniczy. Geneza, rozwój, główne idee, „Państwo i Prawo” 2010/1.
  3. Broekman J.M., Minimalna zawartość pozytywizmu. Pozytywizm w prawie i w teorii prawa, „Studia Prawno-Ekonomiczne”, 1987/XXXVIII.
  4. Brzeziński J., Metodologia badań psychologicznych, Warszawa 2007.
  5. Chauvin T., Stawecki T., Winczorek P., Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa 2009
  6. Choduń A., Czepita S., (red.), W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga Jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego, Szczecin 2010.
  7. Coleman J.L., Shapiro S. (red.), Oxford Handbook Of Jurisprudence And Philosophy Of Law, Oxford 2002.
  8. Dworkin R., Imperium prawa, Warszawa 2006.
  9. Dybowski K., Johna Austina filozofia prawa, Toruń 1991.
  10. Dyrda A., Argument „semantycznego ukąszenia” a teoria prawa Jerzego Wróblewskiego, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2010/1.
  11. Gizbert-Studnicki T., Dyrektywy wykładni drugiego stopnia, w: Choduń A., Czepita S., (red.), W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga Jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego, Szczecin 2010.
  12. Grabowski A., Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa, Kraków 2009.
  13. Hart H.L.A., Pojęcie prawa, Warszawa 1998.
  14. Himma K.E., Inclusive Legal Positivism, w: J.L. Coleman, S. Shapiro (red.), Oxford Handbook Of Jurisprudence And Philosophy Of Law, Oxford 2002.
  15. Holocher J., Kontekst odkrycia i kontekst uzasadnienia w świetle topicznej koncepcji prawa, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 2009/LXXX.
  16. Kurcz I., Język i komunikacja, w: Strelau J., (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, Gdańsk 2004, t. II.
  17. Kurcz I., Polkowska A., Interakcyjne i autonomiczne przetwarzanie informacji językowej na przykładzie procesu rozumienia tekstu czytanego na głos, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1990
  18. Lakatos I., The methodology of scientific research programmes, Nowy Jork 1978.
  19. Lang W., Wróblewski J., Zawadzki S., Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986.
  20. Lang W., Wróblewski J., Zawadzki S., Teoria państwa i prawa, Warszawa 1979.
  21. Lindsay P.H., Norman D.A., Procesy przetwarzania informacji u człowieka. Wprowadzenie do psychologii, Warszawa 1984.
  22. Marmor A., Between Authority and Interpretation, Oxford 2009.
  23. Mastalski R., Prawo podatkowe, Warszawa 2001.
  24. Mayenowa M.R.  (red.), Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka, Wrocław 1974.
  25. Mayenowa M.R., Struktura języka w: Mayenowa M.R.  (red.), Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka, Wrocław 1974.
  26. Morawski L, Pozytywizm „twardy”, pozytywizm „miękki” i pozytywizm martwy, „Ius et Lex” 2003/1.
  27. Morawski L., Zasady wykładni prawa, Toruń 2006
  28. Neisser U., Cognitive Psychology, Nowy Jork 1967.
  29. Opałek K., Wróblewski J., Pozytywizm prawniczy, „Państwo i Prawo” 1954/1.
  30. Pietrzykowski T, „Miękki pozytywizm” i spór o regułę uznania, w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2000.
  31. Płeszka K., Gizbert-Studnicki T., Dwa ujęcia wykładni. Próba konfrontacji, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Nauk Politycznych”, z. 20, Kraków 1982
  32. Płeszka K., Reguły preferencji w prawniczych rozumowaniach interpretacyjnych w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2003
  33. Popper K., Logika odkrycia naukowego, Warszawa 2006.
  34. Raz J., Incorporation by Law, w: A. Marmor, Between Authority and Interpretation, Oxford 2009.
  35. Romanowicz M., Przełomowe pytanie: cóż to jest nauka? w: „Sylwestrowe Warsztaty Naukowe”, Warszawa 2008.
  36. Romanowicz M., Wykładnia prawa w polskiej myśli prawnej – spór kluczowych teorii i próba opisu zjawiska, „Przegląd Prawniczy Uniwersytetu Warszawskiego” 2010/1–2
  37. Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2000.
  38. Strelau J., (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, Gdańsk 2004, t. II.
  39. Such J., Szcześniak M., Filozofia nauki, Poznań 1997.
  40. Taylor J.R., Gramatyka kognitywna, Kraków 2007.
  41. Woleński J., Logiczne problemy wykładni prawa, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Prawnicze”, z. 56, Kraków 1972.
  42. Woleński J., Wstęp, w: Hart H.L.A., Pojęcie prawa, Warszawa 1998.
  43. Wróblewski J., Poziomy uzasadnienia decyzji prawnej, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 1988/XL
  44. Wróblewski J., Problems Related to the One Right Answer Thesis, „Ratio Juris” 1989/3
  45. Wróblewski J., Rozumienie prawa i jego wykładnia, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1990.
  46. Wróblewski J., Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego, Warszawa 1959.
  47. Zieliński M., Bogucki O., Choduń A., Czepita S., Kanarek B., Municzewski A., Zintegrowanie polskich koncepcji wykładni prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2009/4.
  48. Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002

Filed Under: Articles Tagged With: ‘clarification’ theory of legal interpretation, Jerzy Wróblewski, Marcin Romanowicz, psycholinguistics

Interdisciplinarity and the external integration of jurisprudence in the light of postmodern critique

Mgr Jakub Łakomy

University of Wrocław


English abstract:
The aim of the paper is to reconstruct the critique of the concept of “external integration of jurisprudence”, which has been widely discussed in polish jurisprudence in the past decades. I base my critique on an analysis of the concept put forward in Polish literature by Jerzy Wróblewski and Kazimierz Opałek. I also consider the postmodern critique of the views on interdisciplinarity held by classical jurisprudence.

The first part of the article consists of: a) general remarks on some doubts and ambiguites concerning understanding of “postmodernism” and common misunderstandings of this term and b) some remarks on the relations between law and postmodernism. In the second part of the article, I provide a sketch reconstruction of the basic traits of postmodernism, especially those characteristics, which determine the postmodern attitude towards interdisciplinarity.

In the third, main part of my article I show how the positivist, modern concept of “external integration of jurisprudence” is incompatibile with postmodern views on science, research, knowledge, epistemology and disciplinarity. I provide an in-depth critique of the presumptions and presuppositions underlying this concept. Finally, I ask: “Quo vadis, interdisciplinarity’’? What about the future of interdisciplinary research in the field of law, when the postmodern methodological storm has swept away the old instruments? Here I introduce the concept of “postdisciplinarity”.

Keywords: interdisciplinarity, postmodernism, disciplinarity, postdisciplinarity, poststructuralism, methodology, legal positivism

Language: Polish

Published: Number 1(2)/2011, pp. 29-45.

Download file: Download

Number of downloads:
522

References:

  1. Balkin J.M., Levinson S.V., Law and the Humanities: An Uneasy Relationship, “Yale Journal of Law and the Humanities” 2006/18.
  2. Bator A., Debaty prawnicze. Rozmowa bez konsensusu, w: Błachut M. (red.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Ponowoczesność, Wrocław 2007.
  3. Biernat T., Zirk-Sadowski M. (red.), Politics of law and legal policy between modern and post-modern jurisprudence, Warszawa 2008.
  4. Błachut M. (red.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Ponowoczesność, Wrocław 2007.
  5. Butler C., Postmodernism. A Very Short Introduction, Nowy Jork 2002.
  6. Chmielewski A., Niewspółmierność, nieprzekładalność, konflikt. Relatywizm we współczesnej filozofii analitycznej, Wrocław 1997.
  7. Fish S., Doing What Comes Naturally. Change, Rhetoric, and the Practice of Theory in Literary and Legal Studies, Durham-Londyn 1989.
  8. Fish S., Professional Correctness: Literary Studies and Political Change, Harvard 1999.
  9. Fish S., There’s No Such Thing As Free Speech: And It’s a Good Thing, Too, Nowy Jork 1994.
  10. Grobler A., Metodologia nauk, Kraków 2008.
  11. Izdebski H., Elementy teorii i filozofii prawa, Warszawa 2008.
  12. Kozak A., Postponowoczesna koncepcja prawa, w: Błachut M. (red.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Ponowoczesność, Wrocław 2007.
  13. Kuhn T., Struktura rewolucji naukowych, Warszawa 2001.
  14. Litowitz D.E., Postmodern Philosophy and Law, University Press of Kansas, 1997
  15. Lyotard J.-F., Postmodernizm dla dzieci, Warszawa 1998.
  16. Łakomy J., Pojęcie integracji zewnętrznej nauk prawnych, w: Sadowski M., Szymaniec P. (red.), Wrocławskie studia erazmiańskie. Zeszyty studenckie. Prace prawnicze, administratywistyczne i historyczne, Wrocław 2009.
  17. Łakomy J., Spór naturalizm versus antynaturalizm w naukach prawnych a zagadnienie integracji zewnętrznej nauk prawnych, w: Sadowski M., Szymaniec P. (red.), Wrocławskie studia erazmiańskie. Prace z zakresu myśli polityczno-prawnej oraz elektronicznej administracji, Wrocław 2010.
  18. Małecki W., Neopragmatism and the question of the interdisciplinarity: The case of Stanley Fish, “Human Affairs” 2009/19.
  19. Minda G., Postmodern Legal Movements. Law and Jurisprudence at Century’s End, Nowy Jork 1995.
  20. Morawski L., Co może dać nauce prawa postmodernizm?, Toruń 2001.
  21. Motycka A., Rozum i intuicja w nauce, Warszawa 2005.
  22. Nagel T., Widok znikąd, Warszawa 1997.
  23. Nycz R. (red.), Postmodernizm. Antologia przekładów, Kraków 1996.
  24. Opałek K., Interdyscyplinarne związki prawoznawstwa, „Studia Filozoficzne” 1985/2–3.
  25. Opałek K., Problemy „wewnętrznej” i „zewnętrznej” integracji nauk prawnych, „Krakowskie Studia Prawnicze” 1968/1–2.
  26. Opałek K., Swoistość prawoznawstwa a problem integracji, „Państwo i Prawo” 1966/4–5.
  27. Opałek K., Wróblewski J., Prawo. Metodologia, filozofia, teoria prawa, Warszawa 1991.
  28. Opałek K., Wróblewski J., Zagadnienia teorii prawa, Warszawa 1969.
  29. Patterson D. (red.), Postmodernism and Law, Aldershot 1994.
  30. Pyclik K., Postmodernistyczne/poststrukturalistyczne założenia wolności sumienia i wyznania, „Przegląd Prawa i Administracji” 2003/LIV.
  31. Rorty R., Konsekwencje pragmatyzmu, Warszawa 1998.
  32. Rorty R., Obiektywność, relatywizm i prawda, Warszawa 1999.
  33. Rorty R., Przygodność, ironia i solidarność, Warszawa 2009.
  34. Sadowski M., Szymaniec P. (red.), Wrocławskie studia erazmiańskie. Prace z zakresu myśli polityczno-prawnej oraz elektronicznej administracji, Wrocław 2010.
  35. Sadowski M., Szymaniec P. (red.), Wrocławskie studia erazmiańskie. Zeszyty studenckie. Prace prawnicze, administratywistyczne i historyczne, Wrocław 2009.
  36. Schlag P., The Aesthetics of American Law, „Harvard Law Review” 2002/115.
  37. Stelmach J., Ponowoczesna filozofia prawa, w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa 2, Kraków 2003.
  38. Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa 2, Kraków 2003.
  39. Sulikowski A., O ponowoczesnej teorii prawa, w: A. Sulikowski (red.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. W poszukiwaniu podstaw prawa, Wrocław 2006.
  40. Sulikowski A. (red.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. W poszukiwaniu podstaw prawa, Wrocław 2006.
  41. Szahaj A., Ironia i miłość. Neopragmatyzm Richarda Rorty’ego w kontekście sporu o postmodernizm, Wrocław 2002.
  42. Szahaj A., Zniewalająca moc kultury. Artykuły i szkice z filozofii kultury, poznania i polityki, Toruń 2004.
  43. Tarnas R., The Passion of the Western Mind. Understanding the Ideas That Have Shaped Our World View, Nowy Jork 1993.
  44. Zirk-Sadowski M., Postmodernistyczna jurysprudencja?, w: Błachut M. (red.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Ponowoczesność, Wrocław 2007.

Filed Under: Articles Tagged With: Jakub Łakomy

Number 2(15)/2017 [PL]

 

Articles:

Dr Michał BARAŃSKI
Personalistic dialogue and cognition of natural law

Dr Arkadiusz BARUT
Court as the incarnation of the People. Deconstruction of the idea of popular constitutionalism

Prof. dr hab. Andrzej MALINOWSKI
A few comments on the formalization of legal reasonings under analogy legis and a contrario

Dr Łukasz MIROCHA
The limits of religious argumentation in the public sphere. Between participation and coercion

Dr Maciej PICHLAK
The ius et lex distinction in the contemporary legal science

Prof. UŚ dr hab. Olga SITARZ, Dr Dominika BEK, Mgr Jakub HANCc
The influence of the conscience clause and cultural defense on the appraisal of the structure of crime

Mgr Wojciech ZOMERSKI
Critical analysis of a judicial discourse on the legal situation of homosexuals in the light of Article 18 of the Constitution of the Republic of Poland

Mgr Mariola ŻAK
Communicative rationality as the basis for the legitimacy of good governance


Reports:

Dr Rafał MAŃKO
III Międzynarodowe Warsztaty o Prawie i Ideologii Rządy prawa a polityka konfliktu, Tbilisi, Gruzja, 23–24 maja 2016 r.

Mgr Konrad KOBYLIŃSKI, Dr Rafał MAŃKO
XXXI Krytyczna Konferencja Prawnicza, Canterbury, Wielka Brytania, 1–3 września 2016 r.

Mgr Filip RAKOCZY
XXII Zjazd Katedr Teorii i Filozofii Prawa Prawo – polityka – sfera publiczna, Wrocław, 18–21 września 2016 r.

 

Monografia Jarosława Wyrembaka „Zasadnicza wykładnia znamion przestępstw. Pozycja metody językowej oraz rezultatów jej użycia” w perspektywie teoretycznoprawnej

Dr Agnieszka Bielska Brodziak, Dr Sławomir Tkacz

University of Silesia


Language:
Polish

Published: Number 1(1)/2010, pp. 91-99.

Download file: Download

Number of downloads:
488

References:

  1. Barak A., Purposive Interpretation In Law, Princeton 2007.
  2. Bielska-Brodziak A., Interpretacja tekstu prawnego na podstawie orzecznictwa podatkowego, Warszawa 2009.
  3. Dedecius K., Prawo a język, w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2003.
  4. Kozak A., Pojmowanie prawa w teorii wykładni, Wrocław 1997.
  5. Nowacki J., Analogia legis, Warszawa 1966.
  6. Opałek K., Wróblewski J., Zagadnienia teorii prawa, Warszawa 1969.
  7. Płeszka K., Uzasadnienie decyzji interpretacyjnych przez ich konsekwencje, Kraków 1996.
  8. Spyra T., Granice wykładni prawa, Kraków 2006.
  9. Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2003.
  10. Tobor Z., Bezstronność sędziego, „Przegląd Sądowy” 2005/6
  11. Tobor Z., Bielska-Brodziak A., Tkacz S., Kilka uwag o wykładni prawa karnego, „Studia Prawnicze” 2009/3.
  12. Wróblewski J., Rozumienie prawa i jego wykładnia, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1990.
  13. Wróblewski J., Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988.
  14. Wróblewski J., O naukowości prawoznawstwa, „Państwo i Prawo” 1965/8–9.
  15. Wyrembak J., Zasadnicza wykładnia znamion przestępstw. Pozycja metody językowej oraz rezultatów jej użycia, Warszawa 2009.
  16. Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002.

Filed Under: Reviews and discussions Tagged With: Agnieszka Bielska-Brodziak, Jarosław Wyrembak, legal interpretation, Sławomir Tkacz

« Previous Page
Next Page »

Szukaj

Categories

  • Articles
  • Bez kategorii
  • Editorial
  • In Memoriam
  • News
  • Reports
  • Reviews and discussions
Journal infrastructureISSN 2082-3304Open accessCC BY 4.0Crossref DOIDOAJ

Copyright © 2026 Polska Sekcja Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej IVR | Administrator strony: Karolina Gmerek

Ta strona używa plików cookies. Zakładamy, że wyrażają Państwo na to zgodę, ale mogą Państwo także wyłączyć pliki cookies w Ustawieniach. //
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. (Zob. więcej // Read more) Ustawienia // SettingsZGODA // ACCEPT

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT