Artykuły – Strona 25

Prawo – osoba – śmierć. Część I: Wokół koncepcji Daniela Sperlinga

Maksymilian Hau, Stanisław Jędrczak

Uniwersytet Warszawski

Abstrakt: Artykuł dzieli się na dwie części. W przedstawione tu pierwszej przedstawiamy argumentację na rzecz koncepcji interesów pośmiertnych. Interesy pośmiertne rozumiemy jako zdarzenia stanowiące krzywdę lub korzyść dla zmarłego, osoby, która już nie istnieje. Prawo podmiotowe to interes osoby uznany przez prawodawcę i chroniony prawem. W drugiej części, która zostanie wkrótce opublikowana, zastanawiamy się zatem nad możliwością zastosowania oraz rzeczywistym zastosowaniem teorii interesów pośmiertnych w polskim systemie prawnym. Nasze rozważania obejmują zagadnienia: tajemnicy w prawie medycznym, ochrony danych medycznych po śmierci pacjenta, prawa autorskiego niemajątkowego, ochrony kultu pamięci o osobie zmarłej, prawa o orderach i odznaczeniach, a także prawnego statusu zwłok ludzkich. Teoretyczną motywację dla powstania artykułu stanowiła książka Daniela Sperlinga Posthumous Interest, w której autor zarysował omawiany problem w perspektywie anglosaskiego reżimu prawnego.

Słowa kluczowe: śmierć, osoba, interesy zmarłego, podmiot, bioetyka, ochrona kultu pamięci o osobie zmarłej

Język artykułu: polski

Data otrzymania: 24.06.2017
Data akceptacji: 28.09.2017

Opublikowano: Numer 2(17)/2018, s. 75-89.

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 387

Zapewnienie niezależności w regulacji etyki zawodowej adwokata w Federacji Rosyjskiej i Rzeczypospolitej Polskiej

Dr Georgii Sibirtsev

Woroneżski Uniwersytet Państwowy

Abstrakt: Niestety niewiele jest dziś rosyjskich (i polskich) badań, które są poświęcone analizie profesjonalnej etyki prawniczej w Federacji Rosyjskiej i Rzeczypospolitej Polskiej. Badania takie mogą być bardzo przydatne dla obu krajów ze względu na wspólną historię tych państw. W pracy przeanalizowano istniejące badania nad niezależnością zawodu adwokata w Rosji i Polsce oraz podjęto próbę porównania współczesnych metod regulacji instytucji pomocy prawnej.

Słowa kluczowe: komparatystyka, adwokatura, profesjonalna pomoc prawna, gwarancje prawne działalności adwokackiej, etyka prawnicza, niezależność działalności adwokackiej.

Język artykułu: angielski

Data otrzymania: 20.01.2017
Data akceptacji: 16.12.2017

Opublikowano: Numer 2(17)/2018, s. 112-119.

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 382

Narracje prawne a spory prawnicze

Mgr Marta Dubowska, Dr hab. Adam Dyrda

Uniwersytet Jagielloński

Abstrakt: Celem tekstu jest zbadanie relacji między teoriami prawa i narracjami prawnymi oraz roli jaką pełnią one w sporach prawniczych. W pierwszej kolejności wyeksponowane zostaje zjawisko sporów teoretycznych w prawoznawstwie, które rozumiane są jako spory między rywalizującymi teoriami prawa. Wskazane zostają przy tym dwa podejścia do rozumienia „teorii”: węższe (tradycyjne, m.in. pozytywistyczne) oraz szersze (paradygmatycznym przykładem jest teoria Dworkina). Szersze rozumienie „teorii” pozostaje – gł. z uwagi na podstawę w pragmatyczno-holistycznej metodologii – w bliższych związkach z ideą „narracji” (metafora pisania powieści). Wydaje się jednak, że wciąż pewne istotne różnice między „teorią prawa” a „narracją prawną” pozostają, stąd dalsza część artykułu poświęcona zostaje ich problematyzacji. Na samym końcu dochodzi do porównania idei „sporów teoretycznych” z ideą „sporów narracyjnych” (w związku z zaproponowanym rozumieniem narracji prawnej).

Słowa kluczowe: teoria prawa, narracja prawna, metafora powieści, spory teoretyczne, spory narracyjne, Ronald Dworkin, holistyczny pragmatyzm

Język artykułu: angielski

Data otrzymania: 26.12.2017
Data akceptacji: 26.01.2018

Opublikowano: Numer 2(17)/2018, s. 47-59.

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 463

Filozofia prawa we współczesnej Rosji

Prof. dr Marina Dawidowa

Wołgogradzki Uniwersytet Państwowy

Abstrakt: Współczesna rosyjska filozofia prawa znajduje się pod przemożnym wpływem dawnej radzieckiej teorii państwa i prawa. Artykuł ukazuje jej rozwój od początku XX w., dzieląc ten okres na sześć głównych etapów odpowiadających historycznym, politycznym i naukowym przemianom w tym kraju. Szczególną uwagę poświęca się współczesnym trendom i osobowościom.

Słowa kluczowe: Rosja, rosyjska filozofia prawa, rosyjskie prawoznawstwo, rosyjska teoria prawa, teoria państwa i prawa, prawo rosyjskie

Język artykułu: polski
Tłumaczenie: Tomasz Grzybowski

Data otrzymania: 15.04.2018
Data akceptacji: 13.06.2018

Opublikowano: Numer 2(17)/2018, s. 5-17.

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 379

Kilka pytań na temat fotografii w decyzjach sądowych

Dr Michał Dudek

Uniwersytet Jagielloński

Abstrakt: Celem artykułu jest skomentowanie rzadkiej, choć zauważalnej praktyki umieszczania fotografii w decyzjach sądowych. Na tle kilku istniejących studiów na jej temat, zdających się być jednak zbytnio skupionymi na konkretnych przypadkach, niniejszy artykuł proponuje bardziej generalną, a nawet uniwersalną listę problemów związanych z tą praktyką. Rozważa się krótką listę pytań dotyczących włączania fotografii do decyzji sądowych, np.: ‘dlaczego sędziowie umieszczają w decyzjach sądowych fotografie dotyczące faktów relewantnych dla sprawy?’; ‘kto jest adresatem tych fotografii?’; ‘jakie jest źródło użytych fotografii i czy wszystkie źródła są dopuszczalne?’; czy ‘dlaczego niektóre fragmenty decyzji sądowych są okraszone fotografiami a inne nie?’ Rozważenie tych i innych pytań umożliwia konceptualizację wielu problemów związanych z umieszczaniem fotografii w decyzjach sądowych – zwłaszcza problem kryteriów wyboru, który wcześniej nie był osobno komentowany, a jedynie zasugerowany – i prowadzi do konkluzji, że omawiana praktyka, uwikłana w wiele kontrowersji, nie powinna być kontynuowana.

Słowa kluczowe: prawo, wizualność, decyzje sądowe, fotografie

Język artykułu: angielski

Data otrzymania: 19.01.2017
Data akceptacji: 29.09.2017

Opublikowano: Numer 2(17)/2018, s. 60-74.

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 443

Rewolucyjna filozofia polityczna Ayn Rand

Dr Sławomir Drelich

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Abstrakt: Ayn Rand jest powszechnie uznawana za libertariankę, chociaż nigdy wprost nie orzekła o swojej przynależności do tego ruchu. Niewątpliwie była ona najbardziej znana jako propagatorka idei liberalnych i kapitalistycznych. Autor artykułu dowodzi, że koncepcje filozoficzne i polityczne Randa mogą być uznawane za rewolucyjne. Celem nieniejszego tekstu jest udowodnienie tego poprzez wskazanie na przejawy rewolucyjności w dziełach, ideach i pojęciach Rand. Autor wyróżnia pięć aspektów, poprzez które wyraża się ów swoisty rewolucjonizm. Są to: (1) aspekt antropologiczny, (2) aspekt społeczny, (3) aspekt polityczny, (4) aspekt ekonomiczny, (5) aspekt anty-mistyczny. Tak szeroki uchwytywany rewolucjonizm sprawia, że niektórzy badacze i komentatorzy uznają myśl Randa za przejaw utopijnego myślenia.

Słowa kluczowe: obiektywizm, libertarianizm, filozofia polityki, liberalizm, rewolucjonizm

Język artykułu: angielski

Data otrzymania: 31.10.2017
Data akceptacji: 27.03.2018

Opublikowano: Numer 2(17)/2018, s. 35-46.

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 459

Materiały legislacyjne jako narzędzie rozwiązywania gramatycznych problemów wykładni prawa

Dr hab. Agnieszka Bielska Brodziak, Dr Mateusz Zeifert

Uniwersytet Śląski

Abstrakt: W pierwszej kolejności w tekście zaprezentowano narzędzie interpretacyjne, jakim są materiały pochodzące z procesu legislacyjnego (materiały legislacyjne, historia legislacyjna), wraz z podnoszonymi w teorii prawa argumentami za i przeciwko ich wykorzystaniu w tym charakterze. Problematyka ta zostaje następnie odniesiona do specyficznego rodzaju problemów interpretacyjnych, jakim są problemy wynikające z budowy gramatycznej przepisów prawa. Autorzy omawiają kolejno pięć kazusów, w których polskie sądy sięgają do materiałów legislacyjnych w celu rozwiązania wątpliwości powodowanych przez składnię zdania, użyte w nim spójniki czy interpunkcję. Zapadłe w nich rozstrzygnięcia są niejednorodne – sięgając po materiały legislacyjne sądy konfrontują się z różnymi innymi narzędziami i wartościami (np. słowniki językowe, logika formalna, ratio legis przepisu, zasady procedury legislacyjnej). Wyniki tej konfrontacji wypadają rozmaicie. W efekcie zaprezentowane orzeczenia stanowią dobrą ilustrację różnorodności zagadnień związanych z teoretycznymi i praktycznymi aspektami wykorzystywania materiałów legislacyjnych w procesie wykładni prawa.

Słowa kluczowe: historia legislacyjna, materiały legislacyjne, wykładnia prawa, problemy gramatyczne

Język artykułu: angielski

Data otrzymania: 02.10.2017
Data akceptacji: 15.12.2017

Opublikowano: Numer 2(17)/2018, s. 18-34.

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 548

Metoda refleksyjnej równowagi w rozumowaniu moralnym

Prof. dr hab. Marek Smolak

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Abstrakt w języku angielskim: The paper analyses the nature of moral reasoning when balancing constitutional rights. The fundamental assumption is the idea that adequate moral reasoning based on the Weight Formula should demonstrate the reasons for adopting specific principles. This demonstration should be rational. Rationality can be achieved by applying J. Rawls’s methods of reflective equilibrium. The above method consists of background theory/approach. I propose to consider two background theories/approaches, namely Dworkin’s idea of integrity and the concept of the rule of law formulated by O. Raban. My aim is to argue that the latter is more accurate for moral reasoning when balancing constitutional rights than the former because it helps us to rationalize the broadly understood process of taking judicial decisions.

Słowa kluczowe: formuła ważenia, równowaga refleksyjna, rozumowania moralne, Ofer Raban

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 1(10)/2015, s. 89-96

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2015.1.89

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 792

Praca emocjonalna sędziów

Dr Maciej Wojciechowski, Dr Bogna Dowgiałło, Prof. dr hab. Dorota Rancew-Sikora

Uniwersytet Gdański

Abstrakt w języku angielskim: Our article concentrates on emotions as related to the functioning of man in the judicial system seen as a modern bureaucratic institution. Special attention is given to the work of judges due to their key position in this system. In legal discourse there is a dominating normative idea of a judge as a decision-making subject free of any emotional factors influencing their judgment. According to this traditional approach, a decision biased even in the slightest way by emotions could not be regarded as impartial, whereas judicial impartiality is regarded as one of the core values of the justice system. Our standpoint assumes not only that judges experience emotions but also asserts that they are being manifested in varied ways. Our analysis is based on Arlie Hochschild’s conception of emotional labour. Such labour is being performed when an individual reflects on his or her feelings and makes an effort either to change or to inhibit emotions which are regarded as misfitting. The necessity of emotional work is a result of cultural feeling and expression rules. It seems prima facie that there is one clear expression rule regarding displaying emotions by the judge in the Polish legal culture: no emotions allowed. However, contrary to possible reconstructed declarations and recommendations warning judges against showing emotions, the rules of expressing them in Polish courts are not unequivocal. We claim that one can distinguish between unconditional and conditional rules of expressing emotions. The former relate to expressing emotions concerning non-professional participants, and conditional rules of expressing emotions relate to professional participants in the hearing. There are situations in which an emotional reaction is reasonable, because it represents certain values to which the justice department adheres, and those in which judges regret showing annoyance or anger. The goal of the emotional labour performed is not only a realization of the value of impartiality, but also the balance of the judges that allows them to efficiently fulfil their role.

Słowa kluczowe: Arlie Hochschild, kultura prawna, niezależność sędziowska

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 1(10)/2015, s. 97-109

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2015.1.97

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 752

O możliwych zastosowaniach myśli Paula Ricoeura w teorii prawa

Dr Marcin Pieniążek

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Abstrakt w języku angielskim: The paradigm of legal positivism, historically the most important attempt at turning law into science, has been subject to thorough criticism in past decades. The criticism has concerned the most important features of legal positivism, and especially the assumption of separation of law and morality, the dogma of statue being the only source of law, and the linguistic methods of interpreting legal texts. With a crisis of the positive paradigms, the demand for new, humanistic grounds for analysing philosophical and legal questions is intensifying. This is the reason for this article’s attempt to point to the application of Paul Ricoeur’s achievements to the key questions of the philosophy of law. It must be emphasised that his works, and especially Soimême comme un autre, may serve as a foundation for a philosophy of law rejecting the problematic claims about the dualism of being and obligation, the distinction of descriptive and prescriptive languages, and also the separation of law and morality. Thanks to this, the legal topos pacta sunt servanda (agreements must be kept) finds a reinforcement in the ontology of the subject applying law and can be understood as an ethically significant pattern of identity of the self. Equally fruitful seems the possibility of combining the questions of the ontology of the subject applying law with the question of a legal text and its interpretation. The assumption of Ricoeur’s perspective leads to a reduction in the distance between the legal text and its addressee, emphasised by the critics of legal positivism. This rapprochement becomes possible thanks to the connection of the question of the narrative that a legal text is with the question of narrativisation of the subject (i.e. the interpreter of a legal text), being itself in the ipse sense, i.e. applying the law.

Słowa kluczowe: Paul Ricoeur, pozytywizm prawniczy, wykładnia prawa

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 1(10)/2015, s. 79-88

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2015.1.79

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 609

« Poprzednia strona

Następna strona »