Wojciech Kauczor, Wojciech Zomerski
Uniwersytet Wrocławski
Język artykułu: polski
Opublikowano: Numer 1(8)/2014, s. 92-95
Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 342
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej
Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)
Język artykułu: polski
Opublikowano: Numer 1(8)/2014, s. 92-95
Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 342
Język tekstu: polski
Opublikowano: Numer 2(11)/2015, s. 157-160.
Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 307
Abstrakt w języku polskim: Spośród wielu niejasności dotyczących rządów prawa centralnymi są te, które zostały wskazane w tytule artykułu. Pierwsza część tekstu zawiera wstępne uwagi oraz próbę odpowiedzi na pierwsze z tytułowych pytań. Próba to jest oparta na rozróżnieniu dwóch sposobów rozumienia, czym są rządy prawa. Zgodnie z pierwszym z nich, rządy prawa są pojęciem celowościowym, tj. by wiedzieć, czym one są, trzeba znać ich cel. Drugi ze sposobów, określony jako anatomiczny, wskazuje, że najważniejszym dla zrozumienia omawianego pojęcia jest poznanie reguł i instytucji, które zazwyczaj postrzega się jako składowe rządów prawa. Autor stoi na stanowisku, że tylko pierwsza droga jest właściwa oraz proponuje własną interpretację celów rządów prawa. Celem tym jest prawne ograniczenie możliwości arbitralnego sprawowania władzy. To natomiast związane jest z czterema ważnymi redukcjami: dominacji, strachu, upokorzenia i niepewności.
Słowa kluczowe: rządy prawa, arbitralność, sprawowanie władzy, cele rządów prawa
Język artykułu: polski
Tłumaczenie: Katarzyna Mikołajczyk-Graj
Opublikowano: Numer 2(3)/2011, s. 5-19.
Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 903
Bibliografia:
Abstrakt w języku polskim: Cel badań: Celem artykułu jest ocena przydatności marksistowskich podejść do prawa międzynarodowego w dyskusji na temat zastanego i rozwijającego się porządku międzynarodowoprawnego. Jest to propozycja wzbogacenia teoretycznych podstaw dyskursu o prawie międzynarodowym, który ma miejsce w murach polskich ośrodków naukowych i akademickich. Rodzą się pytania, czy marksistowskie podejścia do prawa narodów rozwiązują problem możliwości zmian uwzględniających stanowiska „zwykłego ludu”, czyli Marksowskiej klasy robotniczej, w ramach zastanego imperialnego porządku międzynarodowoprawnego? Czy może porządek ten bezwzględnie broni interesy klasy kapitalistycznej, co sprawia, że żadna ewolucyjna zmiana korzystna dla „zwykłego ludu” nie jest możliwa? Założenia badawcze/metodologia: W artykule zastosowano metodę teoretyczno-prawną, sprowadzającą się do analizy poglądów doktrynalnych dotyczących marksistowskiej teorii prawa, począwszy od Marksa i Engelsa, Paszukanisa, a skończywszy na Chimnim i Miéville. Podstawowe tezy/ustalenia: Prezentowane marksistowskie podejścia do prawa międzynarodowego (Chimniego i Miéville) różnią się między sobą w zakresie podstawy teoretycznej (Miéville opiera się na Paszukanisie a Chimni bezpośrednio na Marksie), co w konsekwencji prowadzi do odmiennych poglądów dotyczących istoty prawa międzynarodowego (Chimni głosi „klasowe podejście”, natomiast Miéville buduje swoją teorię wokół „towarowej teorii prawa” Paszukanisa) oraz możliwości reformy prawa narodów. Oryginalność wyników/wartość poznawcza: Bardziej użyteczne okazuje się podejście Chimniego, który w przeciwieństwie do Miéville dostrzega możliwość zmiany imperialnego porządku międzynarodowoprawnego służącego transnarodowej klasie kapitalistów w ramach international rule of law oraz z wykorzystaniem praw człowieka. Teoria Miéville jest zbyt sceptyczna i nihilistyczna, co nie powinno przeszkadzać w wykorzystaniu dwóch marksistowskich podejść do prawa międzynarodowego podczas kształcenia prawników.
Słowa kluczowe: marksizm, prawo międzynarodowe, imperializm, reforma, klasa społeczna
Język artykułu: polski
Opublikowano: Numer 2(43)/2025, s. 97-119
DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2025.2.97
Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 225
Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Abstrakt w języku angielskim: In the article “Carl Schmitt Revisited by the United States and the Terrorist” it is shown that Carl Schmitt’s morals, standards and views can be noticed in the United States policy in the context of so-called “war on terror”. According to the article, Islamic terrorists are a mirror image of Schmittan revolutionary partisan. It is discussed how terrorists are, as a problem, treated by the USA, which in author’s opinion displays many Schmittan features. Schmitt is one of the few who claim that the sovereign state is above the legal order and can set boundaries. It is therefore shown that the USA seem to have rushed into Schmittan “state of exception”, where norms are suspended in order to achieve security, resembling the thinking of the G.W. Bush administration. It is illustrated how the USA seem to be following Schmitt’s ideology, especially by making exceptions to international rules, but also putting the terrorist outside of the scope of international regulations. Lastly, author tries to answer the question if it is justified to follow Schmitt and obey to the rule of law.
Słowa kluczowe: Carl Schmitt, wojna z terroryzmem, stan wyjątkowy
Język artykułu: angielski
Opublikowano: Numer 1(10)/2015, s. 69-78
DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2015.1.69
Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 592
Abstrakt w języku angielskim: The article addresses the issue of legal gaps (lacunas). Specifically, the author puts forward the general definition of legal gap which uses the concept of ‘automatically applicable’ legal rule as well as presupposes specific understanding of law – namely, that it is consisted solely of the rules of the mentioned type. Next, basing upon that definition, he defines three kinds of lacunas that are commonly distinguished in Polish and international scholarly literature, i.e. extra, intra and contra legem. As it is demonstrated, the merits of proffered definitions are manifold. First of all, they reduce the dependence of the notion of legal gap on value judgment. Secondly, they fairly well fit into the structure of contemporary legal orders. Thirdly, owing to them, the filling of legal gaps is not pointless. And lastly, the other kinds of lacunas one may encounter in academic literature are not at odds with the proffered theory, at least not by definition. At the end of the article, in the light of the main idea of the author’s conception, the Anglo -Saxon notion of the case of first impression is discussed, taking into account different models of (approaches to) the phenomenon of a binding judicial precedent.
Słowa kluczowe: luka w prawie, luka extra legem, luka intra legem, luka contra legem
Język artykułu: polski
Opublikowano: Numer 1(6)/2013, s. 109-122.
Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 1 458
Abstrakt w języku polskim: W artykule autor prezentuje syntezę wcześniejszych badań prymatologicznych poruszających problem uspołecznienia, porządku społecznego i rozwiązywania konfliktów u prymatów innych niż człowiek. Pierwsza część tekstu zawiera dyskusję na temat zalet i wad uspołecznienia – traktowanego jako jedna z wielu możliwych form wspólnego życia – z perspektywy ewolucyjnej. Nasuwa się pytanie: jakie są dostosowawcze konsekwencje życia społecznego? W następnej części omówiono nieuniknione źródła konfliktów (ograniczających dostosowanie) związane z życiem społecznym. Jest to niezbędny kontekst do analizy istniejących mechanizmów utrzymywania porządku społecznego (włączając w to zapobieganie i rozwiązywanie konfliktów) w różnych społecznościach prymatów innych niż człowiek. Są to bardzo zniuansowane i trudne do dostrzeżenia na pierwszy rzut oka naturalne mechanizmy, które pozwalają czerpać korzyści z uspołecznienia mimo jego ogromnego kosztu ewolucyjnego. Zdaniem autora nauki społeczne mogą wiele skorzystać na refleksyjnym i krytycznym zainteresowaniu szerszymi problemami życia społecznego i porządku społecznego poruszanymi w prymatologii. Artykuł, co oczywiste, nie stanowi wyczerpującego omówienia tych tematów. Jest on raczej próbą zwrócenia uwagi na podstawowe zagadnienia i zainicjowania interdyscyplinarnej dyskusji na ich temat.
Słowa kluczowe: socjalizacja, społeczność, porządek społeczny, zarządzanie konfliktem, prymatologia, ewolucja
Język artykułu: polski
Opublikowano: Numer 2(3)/2011, s. 76-91.
Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 422
Bibliografia:
Abstrakt w języku polskim: Artykuł jest próbą rekonstrukcji dyskusji Hansa Kelsena z Jerzym Wróblewskim. Bazą dla artykułu są trzy przypisy z Ogólnej teorii norm Hansa Kelsena, w których autor ten rozważa takie kwestie jak znaczenie normy prawnej oraz interpretację prawa. Rekonstrukcja prowadzi do wniosku, że jeśli traktować argumentację Kelsena jako krytykę teorii Jerzego Wróblewskiego, to nie ma ona uzasadnionych podstaw, albowiem jej sednem nie jest wskazanie niespójności i słabości tejże teorii, ale jest ona prowadzona z punktu widzenia czystej teorii prawa, która sama cierpi niekiedy na brak spójności. Co za tym idzie proponuje się odmienne podejście do interpretacji tych przypisów, tj. traktowanie ich jak pewnego rodzaju naukowego świadectwa i jako narzędzia, które ma na celu udoskonalenie czystej teorii prawa. Co więcej, zauważyć należy, że Hans Kelsen interesował się nie tyle wątkami marksistowskimi obecnymi w teorii Jerzego Wróblewskiego, ale tymi jej elementami, które ze względu na ich wagę są po dziś dzień dyskutowane.
Słowa kluczowe: Hans Kelsen, Jerzy Wroblewski, wykladnia prawa, normatywizm
Język artykułu: polski
Opublikowano: Numer 1(2)/2011, s. 75-85.
Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 411
Bibliografia:
Prof. Isaiah BERLIN, Prof. dr hab. Beata POLANOWSKA-SYGULSKA
Między ludzką naturą a esencjalizmem. Fragmenty „Unfinished Dialogue”
Prof. dr hab. Beata POLANOWSKA-SYGULSKA
Historia pewnej przedmowy. Na marginesie chińskiego tłumaczenia „Unfinished Dialogue”
Artykuły:
Dr Arkadiusz BARUT
A-podmiotowość władzy – mit i rzeczywistość, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako władza „suwerenna”
Mgr Jakub KARCZEWSKI
Postulat jasności prawa w odniesieniu do prawa Unii Europejskiej
Mgr Michał KROTOSZYŃSKI
Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną
Prof. dr hab. Sabina KRUSZYŃSKA
„L’amie de la liberté”: Benjamina Constanta rozważania o wolności
Dr Michał PEŁKA
Debata Fish – Dworkin jako przykład sporu o praktykę interpretacji prawa
Prof. dr hab. Tomasz PIETRZYKOWSKI
Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt
Dr Krzysztof SIELSKI
Czy społeczeństwa doby płynnej nowoczesności są otwarte? Dwie wizje: Karl Popper i Zygmunt Bauman
Dr Radosław ZYZIK
Błąd perspektywy czasu a odpowiedzialność odszkodowawcza
Recenzje i polemiki:
Dr Tomasz GRZYBOWSKI
Interpretacyjny park jurajski: odpowiedź Agnieszce Choduń
Sprawozdania:
Mgr Paweł SNOPEK
Critical Legal Conference 2014 Power, Capital Chaos, University of Sussex, Brighton, Wielka Brytania, 4-6 września 2014
Filip RAKOCZY
2nd International Workshop On Law And Ideology Memories Of Struggles, Struggles Of Memories, Sarajevo, 28-29 maja 2015
Artykuły:
Prof. dr Costas DOUZINAS
Krótka historia brytyjskiej Krytycznej Konferencji Prawniczej albo o odpowiedzialności krytyka
Dr Hanna DĘBSKA
W okowach prawniczego sensus communis. O trudnościach uprawiania krytycznie zorientowanej socjologii prawa
Dr Karol KUŹMICZ
Dlaczego kooperatyzm Edwarda Abramowskiego może nie być utopią?
Mgr Rafał MAŃKO
Koncepcja interpelacji ideologicznej a krytyczny dyskurs o prawie
Dr Michał PAŹDZIORA, mgr Michał STAMBULSKI
Co może dać nauce prawa polityczność? Przyczynek do przyszłych badań
Dr Lidia RODAK
„Are we all feminists now”? Wyzwania ze strony Feministycznej Jurysprudencji wobec tradycyjnej teorii prawa
Prof. dr hab. Adam SULIKOWSKI
Afirmatywna amnezja i konserwatywni crits. Kilka uwag o kondycji krytycznej myśli prawniczej w Europie Środkowej i Wschodniej
Sprawozdania:
Mgr Jakub ŁAKOMY, mgr Rafał MAŃKO
Critical Legal Conference, Belfast, Irlandia Północna, 5-7.09.2013 r.
Wojciech KAUCZOR, Wojciech ZOMERSKI
1st International Workshop on Law and Ideology, Wrocław, 29-30.05.2014 r.